TOP 8 bài Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây hay nhất – Download.vn

Chúng tôi rất vui được chia sẻ kiến thức sâu sắc về từ khóa TOP 8 bài Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây hay nhất – Download.vn. Bài viết vi sao dam san khieu chien voi mtao mxay tập trung giải thích ý nghĩa, vai trò và ứng dụng của từ khóa này trong tối ưu hóa nội dung web và chiến dịch tiếp thị. Chúng tôi cung cấp phương pháp tìm kiếm, phân tích từ khóa, kèm theo chiến lược và công cụ hữu ích. Hy vọng thông tin này sẽ giúp bạn xây dựng chiến lược thành công và thu hút người dùng.

TOP 8 mẫu Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây siêu hay trong bài viết dưới đây sẽ giúp Các bạn học sinh lớp 10 có thêm nhiều gợi ý ôn tập. Từ đó biết vận dụng kiến thức và kĩ năng đã học để viết được bài văn phân tích tác phẩm hay.

Bạn Đang Xem: TOP 8 bài Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây hay nhất – Download.vn

Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây giúp chúng ta hiểu rõ hơn về một thể tác phẩm kinh điển đại diện cho thể loại vhọc hành sử thi. Đồng thời qua tác phẩm này bạn đọc cảm nhận được vẻ đẹp và sức mạnh của người anh hùng Đăm Săn – một người có lòng tôn kính tổ tiên, giàu lòng nhái ân và có trái tim nhân hậu, yêu thương con người. Vậy dưới đây là 8 bài phân tích Chiến thắng Mtao Mxây hay nhất, mời các bạn cùng theo dõi nhé.

Dàn ý phân tích tác phẩm Chiến thắng Mtao Mxây

Dàn ý bậc nhất

I. Mở bài

  • Giới thiệu bao hàm về sử thi “Đăm Săn” và vị trí đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây”: Sử thi “Đăm Săn” là bộ sử thi nổi tiếng của dân tộc Ê-đê kể về cuộc đời và sự nghiệp của tù trưởng Đăm Săn. Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” nằm ở phần giữa của tác phẩm, kể chuyện Đăm Săn đánh Mtao Mxây cứu vợ trở về.
  • bao quát giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây”: Đoạn trích kể chuyện Đăm Săn đánh thắng tù trưởng Mtao Mxây, cứu được vợ, đem vinh quang về cho dân làng. Đồng thời, đoạn trích miêu tả được những đặc điểm nghệ thuật của thể loại sử thi anh hùng.

II. Thân bài

1. Cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxây

a. Nguyên nhân của cuộc chiến

Đăm Săn khiêu chiến với Mtao Mxây vì Mtao Mxây đã cướp vợ của điều này chứng tỏ Đăm săn là người trọng danh dự cá nhân, cộng đồng; gắn bó với hạnh phúc gia đình; bộ tộc.

b. Cuộc chiến giữa hai tù trưởng

* Thái độ của Đăm Săn và Mtao Mxây trước khi khởi đầu trận chiến:

– Đăm Săn là người khiêu chiến: “Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy”, “ta sẽ lấy cái sàn hiên của nhà người ta bổ đôi”, “lấy cầu thang…ta chẻ ra kéo lửa”, “ta hun cái nhà của nhà ngươi”.

=> Thông minh, tự tin, đường hoàng, khả năng và có khí phách.

– Mtao Mxây: “tay ta đang còn bận ôm vợ hai chúng ta”, “ta sợ ngươi đâm ta khi ta đang đi lắm”.

=> Dữ tợn nhưng sợ sệt, hèn nhát, do dự trước kẻ thù.

* Cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxây:

– Hiệp đấu thứ nhất:

  • Mtao Mxây: Múa khiên như trò chơi, khiên kêu lạch xạch như quả mướp khô, chạy bước cao bước thấp, chạy hết từ bãi tây sang bãi đông, tự xem mình là tướng quen đánh trăm trận, quen xéo nát đất đai thiên hạ => Mtao Mxây kém cỏi nhưng huênh hoang, khoác lác.
  • Đăm Săn: thách Mtao Mxây múa khiên trước, lúc Mtao Mxây múa khiên Đăm Săn không hề nhúc nhích. Lúc Đăm Săn múa “Một lần xốc tới, chàng vượt qua đồi tranh. Một lần xốc tới nữa chàng vượt qua đồi lồ ô. Chạy vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây.” => Bình tĩnh, thản nhiên, nhân kiệt và bản lĩnh.

– Hiệp đấu thứ hai: Đăm Săn đớp được miếng trầu mà Mtao Mxây bảo Hơ Nhị quăng cho hắn, sức chàng như tăng lên gấp bội, múa khiên càng mạnh, càng gấp, càng đẹp, “chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thấp, gió như lốc…”. Đăm Săn đuổi theo Mtao Mxây trúng nhưng không thủng đầu. Miếng trầu là phần thưởng cho Đăm Săn, là sức mạnh của cả cộng đồng, là tấm lòng thủy chung của vợ. => Đăm Săn là người có sức mạnh phi thường và nhân tài.

– Hiệp đấu thứ ba: Nhờ Trời mách kế, Đăm Săn đuổi theo và đánh thắng được Mtao Mxây. Ông Trời là Bức Ảnh tượng trưng cho công lý, sức mạnh trí tuệ của đấng tối cao, sự thiên vị rõ ràng đối với Đăm Săn và là lời khẳng định chính nghĩa thuộc về chàng. Đồng thời, chi tiết ông Trời còn biểu lộ mối quan hệ gần gũi, gắn bó mật thiết giữa con người với thần linh.

=> Với lối mô tả song hành, ngôn ngữ trang trọng, giàu Bức Ảnh; bút pháp phóng đại… đã giúp chúng ta thấy Đăm Săn hơn hẳn Mtao Mxây cả về hào kiệt, sức lực, phong độ, phẩm chất. Sự chiến thắng của Đăm Săn làm nổi bật Bức Ảnh, tầm vóc của người anh hùng sử thi Đăm Săn.

2. Đăm Săn cùng nô lệ trở về sau chiến thắng

– Cuộc đối thoại giữa Đăm Săn và nô lệ: Đăm Săn và nô lệ đã đối đáp với nhau b lần và các lần ấy đều có sự khác nhau. Qua đó, diễn đạt lòng mến phục, sự hưởng ứng tuyệt đối và lòng trung thành của mọi người dành cho Đăm Săn.

– Ý nghĩa cảnh Đăm Săn và nô lệ trở về:

  • Sự thống nhất cao độ giữa quyền lợi, khát vọng của cá nhân hero với quyền lợi, khát vọng của tập thể cộng đồng.
  • mô tả lòng yêu mến, cảm phục của toàn thể cộng đồng đối với người anh hùng. Đó chính là ý chí thống nhất của toàn thể cộng đồng Ê-đê.

⇒ Sự ngưỡng mộ và tình cảm mến phục của nhân dân dành cho người anh hùng

3. Cảnh ăn mừng chiến thắng

– Lời ra lệnh mở tiệc: Sự tự hào, tự tin vì sức mạnh và sự giàu có của thị tộc mình.

– Ra lệnh đánh nhiều cồng chiêng: biểu thị niềm vui chiến thắng và sự giàu có, phong túc, trang trọng cùng vẻ đẹp tinh thần, vật chất của tù trưởng và của cả thị tộc.

– Quang cảnh nhà Đăm Săn: mở tiệc to, khách đông nghịt, tôi tớ chật ních cả nhà. Tác giả dân gian sử dụng nghệ thuật phóng đại, qua đó bộc lộ sự tự hào về một bộ tộc giàu mạnh và sự đồng tâm, thống nhất của cả cộng đồng.

– Bức Ảnh Đăm Săn: Nằm trên võng, tóc thả trên, uống không biết say, ăn không biết no, chuyện trò không biết chán, đôi mắt long lanh, bắp chân to bằng xà ngang…

=> Bức Ảnh Đăm Săn trở thành trung tâm của bức họa hoành tráng về cảnh chiến thắng. Bức Ảnh Đăm Săn hiện lên đẹp 1 cách mạnh mẽ, oai hùng, có sự lớn lao cả về hình thể, tầm vóc lẫn chiến công. Qua đó cho thấy cái nhìn đầy ngưỡng mộ, mến phục, tự hào của nhân dân với người anh hùng của cộng đồng.

4. Nghệ thuật bộc lộ

– Ngôn ngữ của người kể biến hóa linh động, hướng tới nhiều đối tượng; ngôn ngữ đối thoại được khai thác ở nhiều góc độ. Ngôn ngữ trang trọng, kết hợp ngôn ngữ kể, tả của người dẫn truyện và ngôn ngữ đối thoại của hero, ngôn ngữ giàu âm thanh và Hình ảnh.

– Nghệ thuật kể xem lẫn tả.

– Các biện pháp nghệ thuật: So sánh, cường điệu, phóng đại, đối lập…

III. Kết bài

Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích:

– Đoạn trích đã biểu lộ những đặc trưng căn bản của thể loại sử thi: ngôn ngữ trang trọng, giàu Bức Ảnh, giàu nhịp điệu.

– Qua đó giúp chúng ta nhận thức được lẽ sống, niềm vui của người anh hùng sử thi chỉ có được trong cuộc chiến đấu vì danh dự, hạnh phúc và danh dự cho cộng động.

Dàn ý số 2

I. Mở bài

  • Giới thiệu về nội dung và giá trị của sử thi Đăm săn và vị trí đoạn trích chiến thắng Mtao-Mxây: Là sử bộ sử thi nổi tiếng của dân tộc Ê Đê kể về mẩu chuyện cuộc đời của tù trưởng Đăm Săn cũng chính là câu chuyện về cộng đồng thị tộc trong buổi đầu lịch sử. Đoạn trích thuộc phần giữa tác phẩm.
  • Khái quát chung về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: Kể chuyện Đăm Săn đánh tù trưởng Mtao Mxây, cứu được vợ và đem lại vinh quang cho cộng đồng.

II. Thân bài

1. Cuộc đọ sức giữa Đăm Săn và Mtao Mxây

a. Nguyên nhân của cuộc chiến

  • Cuộc chiến xảy ra do Mtao – Mxay cướp vợ của Đăm Săn đó là Hơ Nhị.
  • Người Ê-Đê lại tôn thờ chế độ mẫu hệ, chính do việc bị cướp vợ không còn là nỗi đau của cá nhân, của gia đình mà nó trở thành nỗi sỉ nhục lớn của cộng đồng. Vì thế cuộc chiến của Đăm Săn và Mtao Mxây không chỉ là cuộc chiến là cuộc chiến để giành lại vợ mà còn là cuộc quyết đấu để bảo vệ danh dự cộng đồng .

b. Diễn biến cuộc chiến giữa hai tù trưởng

– Đăm Săn khiêu chiến và thái độ của Mtao-Mxây

+ Lời khiêu chiến của Đăm Săn: “Ta thách nhà ngươi”, ta sẽ “bổ đôi” sàn hiên, “chẻ ra kéo lửa” cầu thang, “hun” nhà, ví Mtao Mxây như lợn nái, trâu

⇒ Thái độ quyết liệt, tự tin

+ Thái độ của Mtao- Mxây: “Không xuống vì bận ôm vợ hai chúng ta”, sợ bị đâm khi đang đi, không dám múa khiên trước

⇒ Thái độ từ chọc tức đến sợ hãi, tần ngần do dự

– &o cuộc chiến

* Hiệp đấu thứ nhất:

• Mtao-Mxây:

+ Múa khiên “kêu lạch xạch như quả mướp

+ Chạy bước thấp, bước cao chỉ chém trúng cái cọc cột trâu nhưng khoe được học thần Rồng, là tướng quen đánh trạm trận, quen xéo nát thiên hạ.

⇒ Mtao- Mxây kém cỏi nhưng huênh hoang, khoác lác, ngạo mạn

• Đăm Săn

+ Không nhúc nhích, châm biếm mỉa mai Mtao Mxây

+ Một lần xốc tới vượt một đồi tranh, vượt một đồi lồ ô, chàng chạy vút qua phía Đông, vút qua phía Tây

⇒ Đăm Săn là người bình tĩnh, tự tin, với sức mạnh và anh tài phi thường

Xem Thêm : Sử dụng bình an và tiết kiệm điện Vật Lý 9 – HOCMAI – Học Tốt

* Hiệp đấu thứ hai: Nhờ miếng trầu của vợ, Đăm săn múa khiên chàng múa trên cao gió như bão, múa dưới thấp gió như lốc, núi ba lần rạn nứt, ba dồi tranh bật rễ,…, đâm trúng kẻ thù nhưng không thủng. Chi tiết miếng trầu là biểu đạt cho sức mạnh cộng đồng. Sức mạnh của Đăm Săn được tương trợ bởi cộng đồng.

⇒ Nổi bật sức mạnh phi thường của Đăm Săn.

* Hiệp đấu thứ ba: Nhờ sự giúp đỡ của ông trời Đăm Săn đã tìm ra điểm yếu và chiến thắng kẻ thù.

Chi tiết sự trợ giúp của ông trời trong đoạn trích cho thấy, ở thời kì này con người và thần linh có liên quan mật thiết với nhau, đó là dấu vết của tư duy thần thoại, tuy nhiên ở thời đại của sử thi thần linh chỉ góp phần tương hỗ, trợ giúp chứ không hoàn toàn quyết định.

⇒ Qua đây vẫn đề cao sức mạnh người anh hùng.

2. Lễ ăn mừng chiến thắng.

a. Đăm Săn cùng nô lệ ra về sau chiến thắng:

  • Ba cuộc đối thoại giữa Đăm Săn và dân làng vừa có sự trùng lặp vừa có sự tăng tiến.
  • Qua những lời đối thoại ấy cho thấy thái độ yêu mến ngưỡng mộ, bái phục, một lòng đi theo Đăm Săn của dân làng.
  • Cho thấy mối quan hệ thống nhất giữa cá nhân với cộng đồng, đề cao vai trò của người hero trong sự hợp nhất, mở mênh mông thị tộc, bộ lạc đem lại sự phồn vinh cho cộng đồng.

b. Cảnh ăn mừng chiến thắng

– Âm thanh: Tiếng cồng chiêng nhộn nhịp đó là nét đẹp truyền thông, bản sắc văn hóa của người Ê-đê. Âm thanh ấy miêu tả sự no ấm, giàu sang, là sức mạnh, vẻ đẹp của vật chất, tinh thần của cộng đồng.

– Con người

+ Người tới ăn mừng: Các tù trưởng từ phương xa đến, khác “đông nghịt”, tôi tớ “chật ních cả nhà”

⇒ Cho thấy niềm vui, sự đồng tâm, thống nhất trong cộng đồng

+ Bức Ảnh người người hùng Đăm Săn: Nằm trên võng, tóc thả trên, uống không biết say, ăn không biết lo, chuyện trò không biết chán, đôi mắt long lanh, bắp chuối to bằng xà ngang…

⇒ Đó là vẻ đẹp sức mạnh mộc mạc, giản dị nhưng rất gần gũi với rừng núi, oai phong, dũng cảm khác thường. Qua đó cho thấy cái nhìn đầy ngưỡng mộ sùng kính, tự hào của nhân dân với người người hùng của cộng đồng.

3. Nghệ thuật diễn đạt

  • Ngôn ngữ trang trọng, kết hợp ngôn ngữ kể, tả của người dẫn truyện và ngôn ngữ đối thoại của người hùng, ngôn ngữ giàu âm thanh và Bức Ảnh.
  • Nghệ thuật kể xem lẫn tả
  • Các biện pháp nghệ thuật: So sánh, cường điệu, phóng đại, đối lập

III. Kết bài

  • Khái quát, nhấn mạnh nội dung và nghệ thuật đoạn trích
  • Mở bát ngát rãi vấn đề: Khái quát về giá trị của sử thi Đăm Săn và các sử thi khác trong đời sống vhọc hành.

Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây – Mẫu 1

hero Đăm Săn nổi bật lên trong toàn bộ cuốn sử thi nói chung và đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” nói riêng hai khía cạnh. 1 mặt, đó là con người hội đủ những phẩm chất cá nhân như trí tuệ, anh tài, nhân cách, khát vọng. Mặt khác, đó còn là sự gắn bó, liên kết với cộng đồng mà chính chàng là tù trưởng. Với cái nhìn ấy, ta thấy người hùng Đăm Săn đã tự khẳng định mình trong những biến cố, sự kiện ở đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây”.

Xét về tình tiết trong mô hình cốt truyện thì cuộc giao tranh giữa Đăm Săn với các tù trưởng khác không chỉ xảy ra có một lần. Dường như nhu cầu mở bao la lãnh địa, tăng cường lực lượng, khẳng định quyền uy… là nguyên nhân sâu xa dẫn đến những cuộc giao tranh ấy. Nhưng trong các cuộc chiến xảy ra thì cuộc đối mặt giữa Đăm Săn với Mtao Mxây có tính chất điển hình hơn cả.

Đối thủ của Đăm Săn là Mtao Mxây, một đối thủ ngang tầm. Tuy võ nghệ không thuộc hàng cao thủ nhưng Mtao Mxây là một kẻ “túc trí đa mưu”, lấy sự sắc sảo, khôn ngoan làm sức mạnh cho mình. Không tin &o bản thân thì làm sao dám bạo dạn cướp vợ của Đăm Săn! Và khi biết Đăm Săn tới để làm gì rồi mà còn khiêu khích “Ta không xuống đâu, diêng ơi. Tay ta đang còn bận ôm vợ hai chúng ta…”.

Thái độ nghênh chiến của Mtao Mxây khá đàng hoàng: “Bà con xem, khiên hắn tròn như đầu cú, gươm hắn óng ánh như cái cầu vồng. Trông hắn dữ tợn như một vị thần”. Có thể nói, đó là tư thế tự tin. Tự tin nhưng thận trọng. Hai lần Mtao Mxây nhắc Đăm Săn không được đâm mình khi Mtao Mxây đi xuống và lúc đi xuống rồi vẫn còn do dự, đắn đo. Cách ứng xử của Mtao Mxây theo lối “quân tử phòng thân” luôn đề phòng bất trắc.

Bước &o cuộc chiến, Mtao Mxây nhường cho Đăm Săn múa khiên trước với một thái độ khiêm tốn giả vờ. Giả vờ bảo rằng võ nghệ của mình kém cỏi: “Ta như gà làng mới mọc cựa, như gà rừng mới mọc cựa êchăm, chưa ai giẫm phải mà đã gãy mất cánh”. Võ nghệ ấy là chắp vá: “Có cậu, ta học cậu. Có bác bỏ bỏ bỏ bỏ, ta học bác. Có thần Rồng, ta học thần Rồng”. Nhưng từ sự giả vờ ấy đã lộ ra một câu nói thật: “Thế ngươi không biết ta đây là một tướng đã quen đi đánh thiên hạ, bắt tù binh, đã quên đi xéo nát đất đai thiên hạ hay sao?”. Không phải vô tình mà câu kể khan của người dẫn truyện ngay từ đầu đã phác ra cái vẻ sang trọng, tôn nghiêm, bề thế của Mtao Mxây, một tù trưởng giàu mạnh trong vùng. Cái cách giả vờ ấy phải chăng làm cho đối thủ chủ quan, khinh suất?

Mặc cho Đăm Săn khinh bỉ, mặc cho mình múa khiên không đẹp (múa “kêu lạch xạch như quả mướp khô”), tốc độ lại chậm chạp, nặng nề (“bước cao bước thấp”) nhưng Mtao Mxây không nản lòng. Y rắp tâm chờ cơ hội. Và khi cơ hội đến, động thái của Mtao Mxây nhanh hơn một chớp mắt: đâm lén Đăm Săn. Khi Mtao Mxây “chém phập một cái”, chắc chắn Đăm Săn không khỏi giật mình. May cho Đăm Săn là nhát chém quá nhanh và không ngờ ấy của địch lợi hại “chỉ vừa trúng một cái chão cột trâu”.

Hai trợ thủ cuối cùng của Mtao Mxây là miếng trầu của Hơ Nhị và cái áo giáp che thân. Đăm Săn chỉ vô hiệu hóa được con bài thứ nhất, đến con bài thứ hai thì Đăm Săn đã bất lực hoàn toàn. Đùi Mtao Mxây bị đâm trúng nhưng không thủng, người Mtao Mxây cũng thế. Nếu không có sự giúp sức của Ông Trời thì Đăm Săn chắc chắn sẽ trắng tay, cả danh dự và quyền uy vì chàng sẽ là người bại trận.

Nhìn chung cách khắc họa hero (cả Mtao Mxây và Đăm Săn) của đoạn trích là kết hợp hai yếu tố: đối thoại giữa các người hùng và lời người dẫn chuyện. Riêng với người hùng Đăm Săn, tác giả cuốn truyện còn thực hiện phép đối xứng nghệ thuật nữa. bằng cách ấy, hero Đăm Săn xuất hiện như một điểm nhấn rực rỡ, sáng ngời.

Trước hết, chàng là người cương trực, thẳng thắn, không đê tiện, nhỏ nhen. chính vì khi chạm &o những ý nghĩa hèn hạ, đen tối của Mtao Mxây, Đăm Săn như người đụng phải lửa. Hai lần Mtao Mxây cất tiếng (“không được đàm ta khi ta đang đi xuống”) là hai lần Đăm Săn như thấy lòng tự trọng bị tổn thương. Qua đối thoại của chàng, ta cảm nhận được sự khinh khi, tức giận: “Ngươi xem, đến con lợn nái của nhà ngươi dưới đất, ta cũng không thèm đâm nữa là!”. Và đối lập với những ý nghĩ vẩn đục của Mtao Mxây, tâm hồn của Đăm Săn thật là trong sáng.

Mặc dù đến nhà Mtao Mxây để gây chiến vì Đăm Săn có lý do khiêu chiến, nhưng chàng không vội ra tay. Phải bình tĩnh đến mức nào đó để không làm cho cơn giận bùng lên, Đăm Săn mới nhường cho Mtao Mxây múa khiên trước. Chỉ thực sự gai mắt khi chứng kiến lời nói của đối thủ, khoác lác huênh hoang mà thực tài kém cỏi, Đăm Săn mới thực sự rung khiên.

Tài nghệ phi thường của Đăm Săn được chứng thực trong cuộc múa khiên hùng tráng. Có đến hai dụng ý nghệ thuật của tác phẩm sử thi mà người kể khan đã dùng đắc địa. Thứ nhất là biện pháp đối lập hai chiều (giữa cảnh Mtao Mxây múa gươm trước với cái cách múa khiên đầy tốc độ của Đăm Săn “Một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô” là những đường gươm chậm chạp, nặng nề của Mtao Mxây: “bước cao bước thấp chạy hết bãi tây sang bãi đông”. Thứ hai là vai trò của người dẫn truyện. Trong đợt múa khiên tiếp theo, đối xứng nghệ thuật đã không còn. Thay &o đó là lời thuyết minh của người chứng kiến. Trong lần múa khiên này, võ nghệ của Đăm Săn không còn là tốc độ mà chuyển sang cường độ. Nếu tốc độ múa khiên của chàng cứ thấy “vun vút” (“vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây”) thì cường độ múa khiên của chàng lại là một trận bão lớn. Chỉ còn lại một hào hứng, một tung hô đầy kinh ngạc: “Chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thấp, gió như lốc. Chòi lẫm đổ lãn lóc. Cầy cối chết rụi. Khi chàng múa dưới thấp, vang báo cáo đĩa khiên đồng. Khi chàng múa trên cao, vang công bố đĩa khiên kênh. Khi chàng múa chạy nước kiệu, quả núi ba lần rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung…”. Thủ pháp cường điệu khoa trương thật thích hợp trong văn cảnh này. Nó làm đậm lên một sức mạnh, một năng lực phi phàm chỉ những người xuất chúng như Đăm Săn mới có. Như thế là kịch tính đã phát triển tới tốc độ, tính hàm súc, lắng đọng cũng đạt đến độ cao.

Nhưng sự cường điệu khoa trương không bao giờ là vô hạn. Sức mạnh của Đăm Săn quả là có giới hạn. Nó biết dừng lại ở sự có lý ngay cả trong tư duy có yếu tố thần thoại của tác phẩm sử thi. Trong trường hợp ấy cần có thần linh trợ giúp. Ông trời, ông bụt hiện lên đúng lúc từ những giấc mơ. Trời, bụt giúp người hoạn nạn. Trời, bụt cũng giúp cho những khát vọng lớn của con người. hero ông trời ở đây đứng về phía Đăm Săn, bắt gặp cho chàng cái “gót chân A-sin” của địch thủ. Chỉ tới lúc đó, Mtao Mxây mới không còn một thành lũy nào ẩn nấp. Khi cái áo giáp của Mtao Mxây rơi xuống, hắn mới hiện nguyên hình là một kẻ yếu đuối biết bao! Bức Ảnh cái chuồng lợn, chuồng trâu dơ đã xuất hiện ở đầu đoạn văn, nay được lặp lại với một ý vị mỉa mai trên một tinh thần khác. Ở lần thứ nhất nó liên quan đến nhân cách của Mtao Mxây thì lần thứ hai nó lại liên quan đến sức mạnh của một kẻ không còn gì đáng sợ nữa.

Nếu cuộc chiến giữa Đăm Săn với Mtao Mxây khắc họa một phương diện của Đăm Săn, phương diện con người cá nhân thì cảnh trở về và lễ ăn mừng chiến thắng lại mở ra một góc khác của con người người hùng đó: con người cộng đồng, con người xã hội.

Xem Thêm  Sinh Năm 2016 Mệnh Gì? Hợp Màu Gì, Hợp Với Tuổi Nào?

Vốn là một tù trưởng giàu mạnh, Đám Săn có nghĩa vụ với bộ tộc đã đành. Chính vì danh dự của Đăm Săn bị xúc phạm (Mtao Mxây cướp vợ của Đăm Săn) cũng là danh dự của bộ tộc bị xúc phạm mà chàng đã dấy binh. Chiến thắng kẻ thù rồi, danh dự được bảo vệ rồi, nghĩa vụ của Đăm Săn tăng lên 2 lần. Có nghĩa vụ với tôi tớ, dân làng của mình, chàng có nghĩa vụ che chở cho tôi tớ, dân làng của Mtao Mxây nữa. Sự mở mênh mông địa bàn ở đây không có nghĩa thôn tính 1 cách áp đặt, giản đơn. Nó dựa trên nguyên tắc tự nguyện và người thủ lĩnh mới không hề có định kiến mà ngược lại hết sức bình đẳng, chơn huệ. Không một hiệu lệnh nào thúc ép, không một lời nói nào cao giọng răn đe. Đăm Săn đã gõ cửa từng nhà. Biện pháp nghệ thuật ở đây là hiệ tượng tiếng vang. Một câu nói của Đăm Săn truyền đi, một câu trả lời vọng lại để rồi một câu hỏi từ đó lại lan xa từ nhà này qua nhà khác. vướng mắc thứ nhất (của Đăm Săn): “Ơ nghìn chim sẻ, ơ vạn chim ngói! ơ tất cả tôi tớ bằng này! Các ngươi có đi với ta không?”. câu vấn đáp thứ nhất (của dân làng): “Không đi sao được! Tù trưởng chúng tôi đã chết, lúa chúng tôi đã mục, chúng tôi còn ở với ai?”… câu hỏi thứ hai (của Đăm Săn): “Ơ tất cả dân làng này, các ngươi có đi với ta không? Tù trưởng các ngươi đã chết, lúa các ngươi đã mục. Ai đi chăn ngựa hãy đi bắt ngựa! Ai giữ voi hãy đi bắt voi! Ai giữ trâu hãy đi lùa trâu về!”. Cứ như thế 1 cuộc chạy tiếp diễn ra tạo nên sự kết tinh, hòa đồng gắn bó hai bộ tộc của Đăm Săn và Mtao Mxây làm một.

Lễ mừng chiến thắng do đó không chỉ đóng khung trong nghĩa hẹp là trừng trị một kẻ ác (Mtao Mxây) đã thành công. Nó mang một ý nghĩa kép: vừa chiến thắng kẻ thù vừa nhân lên gấp hai sức mạnh của bộ tộc. bởi thế, âm hưởng của bản người hùng ca mới ngát trời hào hứng: rộn rã âm thanh của các loại chiêng có tiếng đồng tiếng bạc bẽo cùng với vòng nhạc rung lên làm cho tất cả mọi giống loài phải im tiếng để nhường chỗ cho một sự kiện trang nghiêm chưa từng có bao giờ. Và rồi sau cái phút nín lặng âm thanh ấy, một bản hòa ca còn hùng tráng hơn bởi có sự tham gia của “Lươn trong hang, giun trong bùn, rắn hổ, rắn mang đều chui lên nằm trên cao sưởi nắng”. Ếch nhái cũng hoan hỷ, vui mừng, cùng kỳ nhông ngoài bãi “kêu rên inh ỏi suốt ngày đêm”. Không gian cứ mở mênh mông ra đến cùng trời cuối đất. Không gian của niềm vui và không gian của danh tiếng Đăm Săn: “Nhà Đăm Săn đông nghịt khách… Các khách tù trưởng đều từ phương xa đến”. Lại nữa: “Danh vang đến thần, tiếng lừng khắp núi, đông tây đâu đâu cũng nghe danh tiếng Đăm Săn”.

Trong bối cảnh nhộn nhịp bừng bừng ấy, hình tượng Đăm Săn hiện lên như một vị thần: oai phong về ngoại hình và đầy sức sống tiền tàng nội lực. Lúc Đăm Săn nằm trên võng nghỉ ngơi “Tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng ở dưới đất là một cái nong hoa”. Còn khi xuất hiện trước đám đông thì rực rỡ với “Ngực quấn chéo 1 tấm mên chiến, mình khoác 1 tấm áo chiến, tai đeo nụ, sát bên mình nghênh ngang đủ giáo gươm, đôi mắt long lanh như mắt chim ghếch ăn hoa tre”. Đăm Săn, trong con mắt của tôi tớ, dân làng, khách khứa là một sức mạnh vô địch, “một trang tù trưởng mới giàu lên, đang tràn đầy sức trai, tiếng tăm lừng lẫy”.

Về nghệ thuật kể chuyện trong đoạn văn có những đặc điểm nổi bật như kể chuyện kết hợp với miêu tả tạo nên hứng thú của cảm giác liền mạch nhưng lại có điểm dừng, vừa khái quát vừa đi sâu &o từng chi tiết. Ở đây còn một sự kết hợp thứ hai giữa câu chuyện được kể và người kể nhằm cá thể hóa vai trò chủ quan vừa tạo không khí đang diễn ra vừa gây được sự đồng cảm của những người nghe trong hiệ tượng diễn xướng. Riêng ngôn ngữ sử thi thì đoạn văn là một ví dụ điển hình. Ngôn ngữ ấy vừa giàu chất hội họa (thông qua Hình ảnh) vừa giàu chất âm nhạc (thông qua nhịp điệu). Bức Ảnh thì có khi là tả thực, có khi là phóng đại, cường điệu, khoa trương. Riêng về âm nhạc thì tuy đoạn văn được kể dưới bề ngoài văn xuôi nhưng rất gần với thơ ở nhịp điệu, tiết tấu tương thích, hài hòa, du dương trầm bổng. Để chứng minh những điều nhận định trên đây không khó. Có điều chắc chắn là với cách kể ấy, với ngôn ngữ ấy, ta được lắng nghe một thứ phối hợp của nhiều thể loại, một thứ hòa thanh của nhiều nhạc cụ, làm thức dậy nhiều giác quan. Sức hấp dẫn của nó là không thể nào cưỡng nổi. Đó là dấu hiệu của một tác phẩm sử thi đạt tới đỉnh cao trong sự sáng tạo tuyệt hảo.

Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây – Mẫu 2

“Đăm Săn” là sử thi hero nổi tiếng nhất của dân tộc Ê-đê nói riêng và của Việt Nam nói chung. Tác phẩm cho thấy vẻ đẹp ngoại hình và sức mạnh phi thường của người người hùng Đăm Săn, Không những thế người hero Đăm Săn còn mang trong mình nhiều phẩm chất cao quý, lập nhiều chiến công lừng lẫy. Tất cả vẻ đẹp đó đã được tái hiện 1 cách đầy đủ trong đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây”.

Khi Đăm Săn cùng nô lệ của mình lên rẫy làm nương, Mtao Mxây – một tù trưởng tham lam, độc ác đã nhân cơ hội đó bắt cóc Hơ Nhị về làm vợ. Đăm Săn đến tận nhà chiến đấu đòi lại vợ, sau khi chiến thắng đã đưa nô lệ của Mtao Mxây về hợp nhất với bộ tộc của mình để trở nên hùng lơn hơn. Đoạn trích đã biểu đạt được vẻ đẹp phẩm chất hero của Đăm Săn và sự hèn nhát, thất bại thảm hại của Mtao Mxây.

Trước và trong trận chiến đã bộc lộ đầy đủ vẻ đẹp phẩm chất của Đăm Săn và sự hèn nhát, tự kiêu của Mtao Mxây. Vợ bị bắt, Đăm Săn ngay lập tức dẫn dân làng đến nhà của Mtao Mxây để khiêu chiến với hắn, giọng điệu của Đăm Săn hết sức khinh bỉ kẻ thù: “Ơ diêng! Ơ diêng! Xuống đây! Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy”. Gọi Mtao Mxây là “diêng” – người bạn kết nghĩa với hàm ý mỉa mai, bởi họ trước đây đã từng là bạn bè tốt nhưng Mtao Mxây tráo trở lại đến cướp vợ của bạn. Trước lời khiêu chiến của Đăm Săn, Mtao Mxây sợ hãi từ chối không dám xuống, dáng điệu hết sức rụt rè, đắn đo “ngươi không được đâm ta khi ta đang đi xuống đó, nghe”. Trái ngược với thái độ rụt rè của Mtao Mxây, Đăm Săn khẳng khái khẳng định: “Sao ta lại đâm ngươi khi ngươi đang xuống nhỉ? Sao ta lại đâm ngươi khi ngươi đang đi nhỉ?” Kèm theo thái độ khinh bỉ: “Ngươi xem, đến con lợn nái của nhà ngươi dưới đất ta cũng không thèm đâm nữa là. Ngươi xem đến con trâu nhà ngươi trong chuồng ta cũng không thèm đâm nữa là”. Chỉ qua những lời nói, cử chỉ ấy ta cũng thấy hai tính cách hoàn toàn trái ngược nhau, nếu như Đăm Săn chủ động, dũng cảm đối mặt với kẻ thù thì Mtao Mxây lại tiêu cực, hèn nhát, sợ hãi không đáng mặt làm hero, làm tù trưởng của mọi người.

Tính cách, phẩm chất của hai hero càng được bộc lộ rõ hơn trong trận chiến. Với tinh thần thượng võ, Đăm Săn nhường cho kẻ thù quyền chủ động tấn công. Trái với dáng điệu Mtao Mxây “dữ tợn như một vị thần”, lời nói huênh hoang: “Ta là tướng quen đánh trăm trận, quen giày xéo đất đai thiên hạ”, thực tế hắn lại chạy bước thấp bước cao, hết sang bãi Đông lại bãi Tây, vung dao chém yếu ớt nên chỉ trúng &o chão cột trâu. Còn Đăm Săn trước những động thái đó của kẻ địch chỉ đứng im biểu đạt thái độ khinh bỉ. Khi chàng múa khiên đã biểu hiện tất cả vẻ đẹp dũng cảm, oai hùng của mình: “Một lần xốc tới chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa chàng vượt một đồi lồ ô. Chàng chạy vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây”. Hiệp đấu thứ ba đã quyết định thắng thua của cả 2 người hùng. Trong thế bí bách, Mtao Mxây yêu cầu nàng Hơ Nhị ném cho miếng trầu nhưng vì kém cỏi nên hắn không bắt trúng. Còn chàng Đăm Săn đã bắt trúng miếng trầu, khiến sức mạnh tăng lên gấp bội và chàng đã giành chiến thắng, mang được người vợ yêu quý trở về.

Đăm Săn trở về trong chiến thắng vang dội. Trước khi cùng dân làng trở về, chàng đã có những biện pháp động thái, ứng xử hết sức đẹp đẽ: kêu gọi tôi tớ của Mtao Mxây đi theo mình để xây dựng một cộng đồng lớn, giàu mạnh. Lời kêu gọi ấy vô cùng tha thiết, hướng đến từng gia đình nhỏ để mong nhận được sự đồng thuận, ủng hộ của họ. không chỉ có vậy, lời kêu gọi ấy còn rất thấu tình, đạt lý: “Ơ tất cả dân làng này, các ngươi có đi với ta không? Tù trưởng các ngươi đã chết, lúa các ngươi đã mục. Ai chăn ngựa, hãy đi bắt ngựa. Ai giữ voi, hãy đi bắt voi. Ai giữ trâu, hãy đi lùa trâu về”. bởi vì, lời kêu gọi đó đã nhận được sự đồng thuận của tất cả dân làng, họ đều có chung một mục đích xây dựng một cộng đồng rộng lớn, hùng mạnh để tất cả mọi người được hưởng ấm no, hạnh phúc: “Không đi sao được, làng chúng tôi phía bắc đã mọc cỏ gấu, phía nam đã mọc cỏ hoang, người giàu cầm đầu chúng tôi nay đã không còn nữa”. Họ về cùng Đăm Săn: “Đoàn người đông như bè lũ cà tong, đặc như bạn bè thiêu thân, ùn ùn như kiến, như mối. Tôi tớ mang của cải về nhiều như ong đi chuyển nước, như vò vẽ đi chuyển hoa, như bạn bè trai gái đi giếng làng cõng nước”. Và khi trở về họ mở tiệc ăn mừng vô cùng lớn, kéo dài suốt mùa khô, tù trưởng các nơi tụ hội về chật ních người. Bức Ảnh đó cho thấy sự lớn mạnh của buôn làng Đăm Săn, đã giàu có nay lại càng giàu có hơn. Tiếng tăm, vẻ đẹp phẩm chất và sức mạnh của chàng lại càng vang xa, khiến ai ai ai cũng ngưỡng mộ.

Bên cạnh hai hero chính là Đăm Săn và Mtao Mxây cũng cần kể đến một số người hùng khác như: Hơ Nhị và ông Trời, đây là hai hero trợ thủ, xuất hiện để giúp Đăm Săn chiến thắng. không chỉ có thế, họ còn giúp tôn vinh Đăm Săn, khẳng định tính chất chính nghĩa của người hùng này. Bên cạnh đó cũng cần kể đến hero quần chúng, đám đông, họ là những người hậu thuẫn cho Đăm Săn hoặc bị chàng thuyết phục bằng hào kiệt, phẩm chất. Tất cả bọn họ đều có một mục đích chung tôn vinh vẻ đẹp sức mạnh và phẩm chất của Đăm Săn.

Tác phẩm không chỉ hấp dẫn ở nội dung mà còn ở nghệ thuật xây dựng hero. Mỗi hero đề có vai trò khác nhau với diễn biến sử thi khiến cho sử thi liên tục phát triển. Các anh hùng có một tính cách riêng. Nghệ thuật sử dụng ngôn từ đặc sắc, hoạt bát; ngôn ngữ người kể chuyện có xen lời đối thoại khiến cho tác phẩm thêm sinh động, hấp dẫn. Nghệ thuật miêu tả sinh động, kết hợp linh động các thủ pháp so sánh, phóng đại.

Bằng nghệ thuật xây dựng anh hùng, ngôn ngữ đặc sắc, đoạn trích đã làm nổi bật vẻ đẹp hero, gan dạ của Đăm Săn. Vẻ đẹp của Đăm Săn là vẻ đẹp kết tinh của cả cộng đồng, hero hội tụ sức mạnh của nhân dân, đó là vẻ đẹp, sức mạnh của lòng tự trọng, danh dự, gắn bó với hạnh phúc gia đình và luôn hướng đến mục đích cao cả xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phục cho cộng đồng.

Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây – Mẫu 3

Đã bao đời nay những giọng kể khan trầm hùng vẫn cứ vang lên bên căn bếp lửa của nhà Rông các buôn làng Tây Nguyên, lưu truyền những truyền thuyết hero Đam San, Xinh Nhã… Hình như nó đã tạo nên sự mạnh mẽ, can trương, liều lĩnh, kiêu hùng ở mỗi người trai Tây Nguyên. Một trong những niềm tự hào của đồng bào Ê-đê chính là sử thi Tây Nguyên. Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” đã mô tả rõ vẻ đẹp của thiên sử thi này.

Về sử thi, có hai loại sử thi. Đó là sử thi thần thoại và sử thi hero. Sử thi thần thoại kể về sự hình thành thế giới, sự ra đời của muôn loài, sự hình thành các dân tộc và các vùng cư trú cổ đại của họ, sự xuất hiện nền văn minh buổi đầu. hero thường là các thần thánh, gần với thần thoại. Sử thi hero Kể về cuộc đời và sự nghiệp của các tù trưởng hero. hero là con người cụ thể, các hero có sức mạnh, có tài năng và vẻ đẹp phi thường tiêu biểu cho sức mạnh thể chất và tinh thần, ý chí của cả cộng đồng. Đăm Săn thuộc kiểu sử thi anh hùng.

Sử thi Đăm Săn của dân tộc Ê-đê kể về những chiến công của người hero Đăm Săn, một tù trưởng hùng mạnh. Người anh hùng dám chống lại cả tục nối dây (chuê nuê), chặt cả cây thần Smuk. Chiến thắng các tù trưởng thù địch, làm cho buôn làng ngày càng giàu mạnh. Cuối cùng chàng chết trong rừng Sáp đen vì đi cầu hôn nữ thần Mặt trời, mô tả khát vọng phóng túng của một tù trưởng hùng mạnh. Đăm Săn Chết nhưng con cháu của chàng tiếp tục con đường của cậu mình.

Thông qua anh hùng Đăm Săn, tác phẩm phản ánh những khát vọng cao lớn của người Ê-đê trong buổi đầu của lịch sử bộ tộc. Khát vọng chinh phục khám phá tự nhiên huyền bí, họ đã bắt đầu chặt cây, đốt nương, biết xuống sông bắt cá, khát vọng có sức mạnh phi thường để chiến thắng kẻ thù, khát vọng tự do (thoát khỏi tục chuê nuê) và cuối cùng là khát vọng giàu có và hùng mạnh. Tác phẩm còn dựng lên một bức tranh toàn cảnh về cuộc sống, con người của đồng bào Tây Nguyên, về thiên nhiên hùng vĩ nơi đây. Đây là một cuốn sĩ thư hay với ngôn ngữ sử thi có nhiều Bức Ảnh so sánh, phóng đại. Tác giả dân gian đã xây dựng thành công hình tượng người nhân vật Đăm Săn, đại diện cho cộng đồng Ê đê về vẻ đẹp, sức mạnh, lòng anh dũng. cấu trúc trùng điệp. Mỗi khúc ca là một chiến công của người hero Đăm Săn. Cốt truyện mang màu sắc thần thoại.

Đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây nằm ở phần giữa tác phẩm, ngay sau sự kiện Mtao Mxây lợi dụng lúc Đăm Săn đi vắng, bắt người vợ xinh đẹp Hơ Nhị của chàng. Đoạn trích được chia làm hai cảnh: Cảnh đọ sức giữa Đăm Săn và Mtao Mxây, cảnh ăn mừng chiến thắng.

Toàn bộ diễn biến cuộc đọ sức giữa Đăm Săn và Mtao Mxây được miêu tả khá giàu kịch tích qua ba hiệp. Hiệp đấu thứ nhất diễn ra ở nhà Mtao Mxây. Với nghệ thuật so sánh người kể chuyện đã miêu tả và làm nổi bật được thật cụ thể quang cảnh giàu có của nhà Mtao Mxây: “Nhà Mtao Mxây đầu sàn hiên… không sợ chật”. Đăm Săn đang phải đối diện với kẻ thù giàu mạnh. Nhưng với thái độ kiêu dũng, chẳng e sợ, ngại ngùng. Sự hùng mạnh của nhà Mtao Mxây chẳng có ảnh hưởng gì tới chàng cả. Chàng đến tận nhà của Mtao Mxây: “Ơ diêng, xuống đây! Ta thách nhà người đọ dao với ta đấy”. Trước thái độ ấy của Đăm Săn, Mtao Mxây cũng ngạo nghễ, khiêu khích Đăm Săn: “Ta không xuống đâu, diềng ơi. Tay ta đang còn bận ôm vợ hai chúng ta ở trên nhà này cơ mà”. Thái độ ấy như lửa dội thêm dầu, nó càng làm cho Đăm Săn trở nên tức giận, khiêu chiến quyết liệt hơn “ Xuống, diêng ! Xuống, diêng ! Ngươi không xuống ư? Ta sẽ lấy cái sàn hiên của nhà ngươi ta bổ đôi, ta sẽ lấy cái cầu thang của nhà ngươi ta chẻ ra kéo lửa, ta hun cái nhà của nhà người cho mà xem”. Giọng điệu thách thức của Đăm Săn bừng bừng hơi nóng của sự giận dữ, chứa đựng sức mạnh của người có tính gan dạ, quả quyết, chàng đe dọa phá tan cái hiên nhà, cái cầu thang và ngôi nhà. Trước thái độ ấy của Đăm Săn, Mtao Mxây run sợ: “Người không được đâm ta… Ta sợ ngươi đâm ta khi ta đang xuống…”. Đăm Săn thì đàng hoàng khẳng định “ Sao ta lại phải đâm ngươi… Đến con lợn… thèm đâm”. Cảnh khiêu chiến đã cho ta nhận thấy hai tính cách đối lập nhau. Nếu Mtao Mxây tỏ ra kém cỏi, hèn nhát thì Đăm Săn đàng hoàng. Lời thoại còn cho ta thấy rõ thái độ kể chuyện của tác giả dân gian đối với mỗi nhân vật. Ở đây, chân dung Mtao Mxây được miêu tả trực diện “Bà con xem, khiên hắn… dày nút…”, dáng điệu cử chỉ lại rất tần ngần “Mỗi bước chân mỗi bước đắn đo”. Tác giả dân gian đã sử dụng triệt để hiệu quả của thủ pháp đối lập làm nổi bật được bản chất ở hai con người.

Lúc &o trận, cả 2 bên đều múa khiên nhưng thật đối nghịch. Mtao Mxây múa khiên trước nhưng hắn lại tỏ ra kém cỏi “Khiên hắn kêu… hắn múa một mình. Hắn bước cao bước thấp chạy hết bãi tây sang bãi đông…”, “Hắn vung dao… cái chão cột trâu”. Ngoài ra đó Đăm Săn thì rung khiên múa “Một lần xốc tới… vun vút qua phía tây”. Lời lẽ của Mtao Mxây khoe khoang, Đăm Săn không kể tài mà chỉ biểu lộ bằng biện pháp biện pháp hành động. Nhưng mỗi lời chàng nói biểu hiện sự khinh bỉ kẻ thù. chấm dứt hiệp đấu thứ nhất, Đăm Săn vẫn tạm thời chưa đánh được kẻ thù.

Cuộc đọ sức càng quyết liệt từ khi Hơ Nhị ném miếng trầu, Đăm Săn dành được sức khoẻ tăng lên gấp bội, chàng tiếp tục hiệp đấu thứ hai. Ở hiệp này Đăm Săn múa khiên trước, hành động của chàng nhanh thoăn thoắt và dũng cảm. Người kể chuyện sử dụng những phóng đại kết hợp với so sánh bay bổng “chàng múa… bật rễ tung bay”. Với Hình ảnh này, tác giả đã mệnh danh, thần thánh hoá người nhân vật Đăm Săn sánh ngang với sức mạnh gió bão thiên nhiên. Người kể chuyện có thái độ tôn vinh người hero Đăm Săn. Ở hiệp này, hai lần đâm trúng Mtao Mxây nhưng cả 2 lần đều đâm không thủng. Đăm Săn thấm mệt. Cuộc chiến vẫn tiếp diễn bao tay với hiệp đấu thứ ba.

Chàng Đăm Săn nằm mơ thấy ông Trời. Trời chỉ cho cách đánh thắng Mtao Mxây bằng cách ném cái chày mòn &o &nh tai kẻ địch. Chàng nghe vậy bừng tỉnh chộp cái chày mòn ném &o &nh tai kẻ địch. Ngay lập tức “cái giáp của Mtao Mxây rơi xuống… chuồng trâu” rồi nhanh chóng chàng đã đẩy Mtao Mxây đến chỗ phải cầu xin và điều đình“. chấm dứt hiệp đấu thứ ba, Đăm Săn cắt đầu Mtao Mxây bên bên phía ngoài đường. Chàng trở thành người thắng trận. Như vậy, chúng ta thấy chiến thắng này của Đăm Săn có vai trò trợ giúp đặc biệt của nhân vật ông Trời. Nhân vật ông Trời là một kiểu nhân vật phù trợ thường thấy trong văn học dân gian giống như ông Tiên, Bụt ở truyện cổ tích. Nhân vật này thường xuất hiện &o lúc con người thuyệt vọng. Đó chỉ là phù trợ còn quyết định chiến thắng phải là Đăm Săn.

Chiến thắng của Đăm Săn miêu tả sự thống nhất cao độ giữa quyền lợi, khát vọng cá nhân hero với quyền lợi khát vọng của cả cộng đồng. mô tả lòng yêu mến của tập thể cộng đồng đối với member. Qua đó sử thi muốn nói đến ý chí thống nhất của toàn thể cộng động Ê-đê. Một miêu tả quan trọng của ý thức dân tộc.

Đòi lại vợ là cái cớ làm nảy sinh mâu thuẫn giữa các bộ tộc dẫn đến chiến tranh để mở bát ngát bờ cõi. Ý nghĩa của sử thi là ở đó. chính vì vậy thắng hay bại của người tù trưởng sẽ có ý nghĩa quyết định tất cả. Chính bởi lời nói của dân làng phía Mtao Mxây đều tình nguyện đi theo Đăm Săn. chính bới trong sử thi không nói nhiều về chết chóc mà chọn cảnh ăn mừng chiến thắng.

Tiệc ăn mừng chiến thắng được mở ra trong toàn cảnh đoàn người cùng chiến lợi phẩm tấp nập &o buôn làng. Cảnh này được diễn tả bằng ngôn ngữ của người kể chuyện, trùng điệp những Bức Ảnh so sánh : “Đông… kiến mối” mang theo bao lăm của cái như “ong đi chuyển nước… cõng nước”. Đây đều là những chùm Bức Ảnh so sánh mang tính cụ thể gần gũi với đời sống. Trong bối cảnh đó Đăm Săn hiện lên hòa cùng với tôi tớ ăn mừng chiến thắng. Hướng tới cộng đồng, Đăm Săn tuyên bố chiến thắng với lũ làng, chàng ra lệnh cho mọi người hãy dâng rượu, bắt trâu dâng lên thần linh : “rượu năm ché… nhà giàu về”. Chàng kêu gọi mọi người đến đánh trống, chiêng ăn mừng chiến thắng: “ Hỡi bạn bè… treo đèn trong nhà”. “ Hãy đánh lên… phải ngừng kêu”.

Bức Ảnh Đăm Săn được miêu tả bằng cái nhìn ngưỡng mộ của nhân dân. Đó là vẻ đẹp và sức mạnh của người nhân vật, biểu đạt sức mạnh của cả thị tộc, sự thống nhất và niềm tin của cả cộng đồng. Giữa quang cảnh ăn uống tấp nập, Đăm Săn nổi bật lên “ tóc dài chảy đầy nong hoa”, “uống không biết say, ăn không biết no, chuyện trò không biết chán”… “ Ngực quấn chéo 1 tấm mền chiến, ….tiếng tăm lừng lẫy”. Những bức ảnh từ cơ thể được phóng đại “Bắp chân to bằng cây xà ngang… ngang tàng từ trong bụng mẹ”. Ngôn ngữ mang âm hưởng mệnh danh, biểu thị ngưỡng mộ của dân gian với người nhân vật. Người nhân vật có vẻ đẹp lý tưởng, phẩm chất hero quả cảm, hùng vĩ được cả cộng đồng tôn kính, danh tiếng của Đăm Săn là danh tiếng của cả cộng đồng.

Xem Thêm  Truyện Vì Sao Bé Huy Nín Khóc Mầm Non – Nội Dung và Giáo Án

Nếu như miêu tả cảnh giao đấu ngôn ngữ sử thi chủ yếu là đối thoại, thì miêu tả cảnh ăn mừng chiến thắng lại chủ yếu dùng những trường đoạn, câu cảm thán, Bức Ảnh so sánh, phóng đại… làm nổi bật được sự sung sướng, vui vẻ, bừng bừng của cả cộng đồng.

Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” đã mang đến cho người đọc, người nghe cái nhìn độc đáo về người anh hùng Đăm Săn, đó không chỉ là người anh hùng có những phẩm chất tuyệt vời mà còn là mẫu hình anh hùng lí tưởng của đồng bào Ê-đê, biểu hiện được khát vọng về một người thủ lĩnh tài giỏi, mang đến sự phát triển cho toàn bộ lạc. Cuộc chiến đấu của Đăm Săn bản chất là sự lí giải về nguyên nhân của các chiến tranh bộ lạc cũng như nhu cầu tất yếu của việc hợp nhất các bộ lạc thành một dân tộc thống nhất.

Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây – Mẫu 4

“Đăm Săn” là một sử thi nổi tiếng của dân tộc Ê-đê kể lại cuộc đời của tù trưởng Đăm Săn. Trong đó, đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” đã để lại nhiều ấn tượng cho người đọc.

Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” kể về hành trình đòi lại vợ của Đăm Săn. Khi nghe tin Đăm Săn cùng thuộc hạ rời khỏi bản làng. Mtao Mxây nghĩ ra cách cướp vợ của chàng. Hắn giả làm khách qua đường tìm đến nhà Đăm Săn, chả vờ bỏ quên cái con dao và nhờ nàng đem ra ngoài cho rồi bắt cóc Hơ Nhị đi. Đăm Săn nghe tin vô cùng giận dữ, đem quân đến nhà Mtao Mxây quyết tâm đòi lại vợ cho bằng được. Tuy nhiên, hắn không chịu ra ngoài giao chiến, Đăm Săn phải dọa phá nhà hắn mới chịu ra giao chiến. Mtao Mxây múa khiên yếu ớt, còn Đăm Săn thì vô cùng khỏe mạnh, can đảm. Đăm Săn đâm trúng Mtao Mxây nhưng hắn mặc áo giáp nên không sao cả. Sau một hồi chiến đấu, Đăm Săn đuối sức và mơ màng thấy ông trời chỉ kế đánh bại Mtao Mxây. Chàng đánh bại được hắn và cứu lại được Hơ Nhị.

Xem Thêm : Trò chơi gây bão bây chừ – Free Fire của nước nào?

Trước hết, nguyên nhân diễn ra cuộc chiến xuất phát từ việc Mtao Mxây cướp vợ của Đăm Săn – điều này đã chứng tỏ Đăm Săn là một người trọng danh dự member, công đồng. Khi bước &o trận chiến, vì là người khiêu chiến nên Đăm Săn tỏ ra là một người thông minh, có khí phách và quả cảm: “Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy”, “ta sẽ lấy cái sàn hiên của nhà ngươi ta bổ đôi”, “lấy cầu thang… ta chẻ ra kéo lửa”, “ta hun cái nhà của nhà ngươi”. Còn Mtao Mxây thì tìm cách khiêu khích: “Mtao Mxây: “tay ta đang còn bận ôm vợ hai chúng ta”, nhưng thực chất là vô cùng sợ hãi: “ta sợ ngươi đâm ta khi ta đang đi lắm”. Trước liên tiếp những lời đe dọa của Đăm Săn, Mtao Mxây không còn cách nào khác là phải bước &o cuộc chiến.

Cuộc chiến đấu của hai tù trưởng diễn ra qua ba hiệp đấu – con số thường thấy trong mỗi trận chiến. Qua đó khẳng định chiến thắng cuối cùng của Đăm Săn là vô cùng xứng đáng. Trong hiệp đấu thứ nhất, Mtao Mxây “múa khiên như trò chơi, khiên kêu lạch xạch như quả mướp khô, chạy bước cao bước thấp, chạy hết từ bãi tây sang bãi đông, tự xem mình là tướng quen đánh trăm trận, quen xéo nát đất đai thiên hạ”. Còn Đăm Săn thì thách Mtao Mxây múa khiên trước, lúc Mtao Mxây múa khiên Đăm Săn không hề nhúc nhích. Lúc Đăm Săn múa “Một lần xốc tới, chàng vượt qua đồi tranh. Một lần xốc tới nữa chàng vượt qua đồi lồ ô. Chạy vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây”. Sự đối lập trong hành động của hai nhân vật đã cho thấy sự yếu đuối của Mtao Mxây và sự khỏe mạnh của Đăm Săn. Hiệp đấu thứ hai trở nên cam go hơn khi Đăm Săn trở nên mạnh mẽ hơn nhờ đớp được miếng trầu mà Mtao Mxây bảo Hơ Nhị quăng cho hắn, sức chàng như tăng lên gấp bội, múa khiên càng mạnh, càng gấp, càng đẹp, “chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thấp, gió như lốc…”. Đăm Săn đuổi theo Mtao Mxây trúng nhưng không thủng đầu vì bộ áo giáp trên người hắn. bức ảnh “miếng trầu” cũng giống như 1 phần thưởng nhỏ của Hơ Nhị để tiếp thêm sức mạnh cho chàng. Cuối cùng, nhờ sự giúp sức của Ông Trời, Đăm Săn tìm ra kế sách để đánh bại Mtao Mxây. Chàng đã giành chiến thắng và cứu được vợ mình. Ông trời chính là đại diện của công lý, cũng là đại diện của sức mạnh trí tuệ.

Sau khi chấm dứt trận chiến, Đăm Săn đã có những hành động thật đẹp. Chàng kêu gọi binh bộ đội, đầy tớ của Mtao Mxây đi theo mình cùng nhau xây dựng một cộng đồng lớn cao hơn. Lời kêu gọi vô cùng chân tình và tha thiết: “Ơ tất cả dân làng này, các ngươi có đi với ta không? Tù trưởng các ngươi đã chết, lúa các ngươi đã mục. Ai chăn ngựa, hãy đi bắt ngựa. Ai giữ voi, hãy đi bắt voi. Ai giữ trâu, hãy đi lùa trâu về”. Lời kêu gọi ấy đã nhận được sự đồng thuận của dân làng, họ đều cùng chung một mục đích: “Không đi sao được, làng chúng tôi phía bắc đã mọc cỏ gấu, phía nam đã mọc cỏ hoang, người giàu cầm đầu chúng tôi nay đã không còn nữa”. Họ đã về cùng với Đăm Săn: “Đoàn người đông như bè lũ đàn cà tong, đặc như bè đảng thiêu thân, ùn ùn như kiến, như mối. Tôi tớ mang của cải về nhiều như ong đi chuyển nước, như vò vẽ đi chuyển hoa, như bầy đàn trai gái đi giếng làng cõng nước”. Khi trở về, tất cả cùng nhau mở tiệc ăn mừng chiến thắng – cuộc vui kéo dài suốt mùa khô, tù trưởng khắp nơi đều kéo về. Điều ấy càng cho thấy sự lớn mạnh, phát triển của buôn làng dưới sự quản lý của tù trưởng Đăm Săn.

Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây đã sử dụng thành công nghệ thuật miêu tả xen lẫn với kể chuyện cùng với việc xây dựng ngôn ngữ của người kể biến hóa hoạt bát, hướng tới nhiều đối tượng; ngôn ngữ đối thoại được khai thác ở nhiều góc độ. Ngôn ngữ trang trọng, kết hợp ngôn ngữ kể, tả của người dẫn truyện và ngôn ngữ đối thoại của nhân vật, ngôn ngữ giàu âm thanh và Bức Ảnh. Qua đó, đoạn trích đã khắc họa Bức Ảnh nhân vật Đăm Săn – biểu tượng cho sức mạnh, vẻ đẹp của con người Ê-đê không chỉ về tầm vóc mà còn về trí tuệ.

Tóm lại, đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” đã khắc họa được hình ảnh người anh hùng Đăm Săn – đại diện cho cộng đồng người dân Ê-đê. Một con người trọng danh dự, gắn bó với hạnh phúc gia đình và thiết tha với cuộc sống an ninh, phồn vinh của thị tộc.

Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây – Mẫu 5

Đến với đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây”, người đọc sẽ thấy được hình ảnh Đăm Săn – một con người trọng danh dự, gắn bó với hạnh phúc gia đình và thiết tha với cuộc sống an toàn, phồn vinh của thị tộc. Đó chính là tình cảm cao cả nhất thôi thúc Đăm Săn chiến thắng và chiến đấu với kẻ thù.

Nội dung chính của đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” xoay quanh việc Mtao Mxây ganh ghét vì Đăm Săn có vợ đẹp nên quyết tâm bắt Hơ Nhị. Hắn dò la thông tin, khi biết được Đăm Săn đi vắng liền cải dạng thành khách đến nhà Đăm Săn, khi trở về nghĩ ra lý do là để quên con dao và bảo Hơ Nhị mang hộ ra ngoài để bắt cóc nàng. Nghe tin vợ mình bị tóm gọn, Đăm Săn tức tốc trở về, đem quan đến đánh Mtao Mxây để cứu vợ. 1 cuộc chiến dữ dội diễn ra. Rút bài học kinh nghiệm từ tên Mtao Grư, Mtao Mxây mặc áo giáp cẩn thận, cầm khiên phòng thủ, không chịu giao chiến. Chỉ khi Đăm Săn dọa phá nhà, hắn mới dám ra giao chiến.

Mtao Mxây yếu ớt, kém cỏi còn Đăm Săn thì mạnh mẽ, tài giỏi khiến ai cũng nể sợ. Mtao Mxây sợ hãi bỏ chạy thì bị mũi lao đâm &o đùi, &o bụng nhưng do hắn mặc áo giáo nên không sao. Cuộc chiến diễn ra không phân thắng thua. Đăm Săn mệt mỏi mơ màng thì thấy ông trời bày cách tiêu diệt kẻ ác. Chàng liền làm theo. Đăm Săn lấy chày mòn ném trúng &nh tai Mtao Mxây. Áo giáp rơi ra và ngay lập tức Đăm Săn kết thúc cuộc đời của kẻ thù nhanh chóng. Tù trưởng Mtao Mxây cầu xin Đăm Săn tha mạng. Nhưng Đăm Săn kiên quyết phải trừng trị kẻ ác – kẻ đã cướp vợ người khác 1 cách hèn hạ. Chàng chiến thắng vẻ vang danh tiếng nổi đình nổi đám.

Đăm Săn đã khiêu chiến với Mtao Mxây vì hắn cướp vợ của chàng là Hơ Nhị. Điều này chứng tỏ Đăm Săn là một người coi trọng danh dự member cũng như danh dự cộng đồng. Khi Đăm Săn đem quân đến, Mtao Mxay luôn tìm cách phòng thủ. Để dụ hắn ra chiến đấu, Đăm Săn liên tiếp đe dọa: “Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy”, “ta sẽ lấy cái sàn hiên của nhà ngươi ta bổ đôi”, “lấy cầu thang… ta chẻ ra kéo lửa”, “ta hun cái nhà của nhà ngươi”. Nhưng Mtao Mxây lại tìm cách khiêu khích: “Mtao Mxây: “tay ta đang còn bận ôm vợ hai chúng ta”, vì thực ra hắn đang sợ hãi: “ta sợ ngươi đâm ta khi ta đang đi lắm”. Trước lời đe dọa của Đăm Săn, hắn buộc phải ra chiến đấu.

Liên tiếp ba hiệp đấu diễn ra, hành động của cả 2 nhân vật đều được khắc họa rõ nét. Trong hiệp đấu thứ nhất, Mtao Mxây “múa khiên như trò chơi, khiên kêu lạch xạch như quả mướp khô, chạy bước cao bước thấp, chạy hết từ bãi tây sang bãi đông, tự xem mình là tướng quen đánh trăm trận, quen xéo nát đất đai thiên hạ”. Còn Đăm Săn thì thách Mtao Mxây múa khiên trước, lúc Mtao Mxây múa khiên Đăm Săn không hề nhúc nhích. Lúc Đăm Săn múa “Một lần xốc tới, chàng vượt qua đồi tranh. Một lần xốc tới nữa chàng vượt qua đồi lồ ô. Chạy vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây”. Sự đối lập trong hành động của hai nhân vật đã cho thấy sự yếu đuối của Mtao Mxây và sự khỏe mạnh của Đăm Săn. Hiệp đấu thứ hai trở nên cam go hơn khi Đăm Săn trở nên mạnh mẽ hơn nhờ đớp được miếng trầu mà Mtao Mxây bảo Hơ Nhị quăng cho hắn, sức chàng như tăng lên gấp bội, múa khiên càng mạnh, càng nhanh, càng đẹp, “chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thấp, gió như lốc…”. Đăm Săn đuổi theo Mtao Mxây trúng nhưng không thủng đầu vì bộ áo giáp trên người hắn. Hình ảnh “miếng trầu” cũng giống như một trong những phần thưởng nhỏ của Hơ Nhị để tiếp thêm sức mạnh cho chàng. Cuối cùng, nhờ sự giúp sức của Ông Trời, Đăm Săn tìm ra kế sách để đánh bại Mtao Mxây. Chàng đã giành chiến thắng và cứu được vợ mình. Ông trời chính là đại diện của công lý, cũng là đại diện của sức mạnh trí tuệ.

Kết thúc trận chiến, Đăm Săn kêu gọi binh bộ đội, đầy tớ của Mtao Mxây đi theo mình cùng nhau xây dựng một cộng đồng lớn cao hơn. Lời kêu gọi vô cùng chân thành và tha thiết: “Ơ tất cả dân làng này, các ngươi có đi với ta không? Tù trưởng các ngươi đã chết, lúa các ngươi đã mục. Ai chăn ngựa, hãy đi bắt ngựa. Ai giữ voi, hãy đi bắt voi. Ai giữ trâu, hãy đi lùa trâu về”. Lời kêu gọi ấy đã nhận được sự đồng thuận của dân làng, họ đều cùng chung một mục đích: “Không đi sao được, làng chúng tôi phía bắc đã mọc cỏ gấu, phía nam đã mọc cỏ hoang, người giàu cầm đầu chúng tôi nay đã không còn nữa”. Họ đã về cùng với Đăm Săn: “Đoàn người đông như bầy cà tong, đặc như bầy thiêu thân, ùn ùn như kiến, như mối. Tôi tớ mang của cải về nhiều như ong đi chuyển nước, như vò vẽ đi chuyển hoa, như bầy trai gái đi giếng làng cõng nước”. Khi trở về, tất cả cùng nhau mở tiệc ăn mừng chiến thắng – cuộc vui kéo dài suốt mùa khô, tù trưởng khắp nơi đều kéo về. Điều ấy càng cho thấy sự lớn mạnh, phát triển của buôn làng dưới sự quản lý của tù trưởng Đăm Săn.

Không chỉ hấp dẫn về nội dung mà còn ở cả nghệ thuật. Mỗi nhân vật đề có vai trò khác nhau với diễn biến sử thi khiến cho sử thi liên tục phát triển. Các nhân vật có một tính cách riêng. Ngôn ngữ đối thoại được khai thác ở nhiều góc độ. Ngôn ngữ trang trọng, kết hợp ngôn ngữ kể, tả của người dẫn truyện và ngôn ngữ đối thoại của nhân vật, ngôn ngữ giàu âm thanh và hình ảnh

Như vậy, đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” đã đem đến cho người đọc cảm nhận chân thực về hình ảnh người anh hùng trong sử thi “Đăm Săn” nổi tiếng của dân tộc Ê-đê.

Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây – Mẫu 6

Nhân vật Đăm Săn nổi bật lên trong toàn bộ cuốn sử thi nói chung và đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây nói riêng hai khía cạnh. 1 mặt, đó là con người hội đủ những phẩm chất thành viên như trí tuệ, tài năng, nhân cách, khát vọng. Mặt khác, đó còn là sự gắn bó, liên kết với cộng đồng mà chính chàng là tù trưởng. Với cái nhìn ấy, ta thấy nhân vật Đăm Săn đã tự khẳng định mình trong những biến cố, sự kiện ở đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây.

Xét về tình tiết trong mô hình cốt truyện thì cuộc giao tranh giữa Đăm Săn với các tù trưởng khác không chỉ xảy ra có một lần. Dường như nhu cầu mở bao la rãi lãnh địa, tăng cường lực lượng, khẳng định quyền uy… là nguyên nhân sâu xa dẫn đến những cuộc giao tranh ấy. Nhưng trong các cuộc chiến xảy ra thì cuộc đối mặt giữa Đăm Săn với Mtao Mxây có tính chất điển hình hơn cả.

Đối thủ của Đăm Săn là Mtao Mxây, một đối thủ ngang tầm: Tuy võ nghệ không thuộc hàng cao thủ nhưng Mtao Mxây là một kẻ “túc trí đa mưu”, lấy sự sắc sảo, khôn ngoan làm sức mạnh cho mình. Không tin &o bản thân thì làm sao dám bạo dạn cướp vợ của Đăm Săn! Và khi biết Đăm Săn tới để làm gì rồi mà còn khiêu khích “Ta không xuống đâu, diêng ơi. Tay ta đang còn bận ôm vợ hai chúng ta…”

Thái độ nghênh chiến của Mtao Mxây khá đàng hoàng: “Bà con xem, khiên hắn tròn như đầu cú, gươm hắn óng ánh như cái cầu vồng. Trông hắn dữ tợn như một vị thần”. Có thể nói, đó là tư thế tự tin. Tự tin nhưng thận trọng. Hai lần Mtao Mxây nhắc Đăm Săn không được đâm mình khi Mtao Mxây đi xuống và lúc đi xuống rồi vẫn còn do dự, đắn đo. Cách ứng xử của Mtao Mxây theo lối “quân tử phòng thân” luôn đề phòng bất trắc.

Bước &o cuộc chiến, Mtao Mxây nhường cho Đăm Săn múa khiên trước với một thái độ khiêm tốn giả vờ. Giả vờ bảo rằng võ nghệ của mình kém cỏi: “Ta như gà làng mới mọc cựa kliê, như gà rừng mới mọc cựa êchăm, chưa ai giẫm phải mà đã gãy mất cánh”. Võ nghệ ấy là chắp vá: “Có cậu, ta học cậu. Có bác, ta học bác. Có thần Rồng, ta học thần Rồng”. Nhưng từ sự giả vờ ấy đã lộ ra một câu nói thật: “Thế ngươi không biết ta đây là một tướng đã quen đi đánh thiên hạ, bắt tù binh, đã quen đi xéo nát đất đai thiên hạ hay sao?”. Không phải vô tình mà câu kể khan của người dẫn truyện ngay từ đầu đã phác ra cái vẻ sang trọng, tôn nghiêm, bề thế của Mtao Mxây, một tù trưởng giàu mạnh trong vùng. Cái cách giả vờ ấy phải chăng làm cho đối thủ chủ quan, khinh suất?

Mặc cho Đăm Săn khinh bỉ, mặc cho mình múa khiên không đẹp (múa “kêu lạch xạch như quả mướp khô”), tốc độ lại chậm chạp, nặng nề (“bước cao bước thấp”) nhưng Mtao Mxây không nản lòng. Y rắp tâm chờ cơ hội. Và khi cơ hội đến, hành động của Mtao Mxây nhanh hơn một chớp mắt: đâm lén Đăm Săn. Khi Mtao Mxây “chém phập một cái”, chắc chắn Đăm Săn không khỏi giật mình. May cho Đăm Săn là nhát chém quá nhanh và không ngờ ấy của địch lợi hại “chỉ vừa trúng một cái chão cột trâu”.

Hai trợ thủ cuối cùng của Mtao Mxây là miếng trầu của Hơ Nhị và cái áo giáp che thân. Đăm Săn chỉ vô hiệu hóa được con bài thứ nhất, đến con bài thứ hai thì Đăm Săn đã bất lực hoàn toàn. Đùi Mtao Mxây bị đâm trúng nhưng không thủng, người Mtao Mxây cũng thế. Nếu không có sự giúp sức của Ông Trời thì Đăm Săn chắc chắn sẽ trắng tay, cả danh dự và quyền uy vì chàng sẽ là người chiến bại.

Nhìn chung cách khắc họa nhân vật (cả Mtao Mxây và Đăm Săn) của đoạn trích là kết hợp hai yếu tố: đối thoại giữa các nhân vật và lời người dẫn truyện.

Riêng với nhân vật Đăm Săn, tác giả cuốn truyện còn thực hiện phép đối xứng nghệ thuật nữa. Bằng cách ấy, nhân vật Đăm Săn xuất hiện như một điểm nhấn rực rỡ, sáng ngời.

Trước hết, chàng là người cương trực, thẳng thắn, không đê tiện, nhỏ nhen. chính do khi chạm &o những ý nghĩa hèn hạ, khuất tất của Mtao Mxây, Đăm Săn như người đụng phải lửa. Hai lần Mtao Mxây cất tiếng (“không được đàm ta khi ta đang đi xuống”) là hai lần Đăm Săn như thấy lòng tự trọng bị tổn thương. Qua đối thoại của chàng, ta cảm nhận được sự khinh khi, tức giận: “Ngươi xem, đến con lợn nái của nhà ngươi dưới đất, ta cũng không thèm đâm nữa là!”. Và đối lập với những ý nghĩ vẩn đục của Mtao Mxây, tâm hồn của Đăm Săn thật là trong sáng.

Mặc dù đến nhà Mtao Mxây để gây chiến vì Đăm Săn có lí do khiêu chiến, nhưng chàng không vội ra tay. Phải bình tĩnh đến mức nào đó để không làm cho cơn giận bùng lên, Đăm Săn mới nhường cho Mtao Mxây múa khiên trước. Chỉ thực sự gái mắt khi chứng kiến lời nói của đối thủ, khoác lác huênh hoang mà thực tài kém cỏi, Đăm Săn mới thực sự rung khiên.

Tài nghệ phi thường của Đăm Săn được chứng thực trong cuộc múa khiên hùng tráng. Có đến hai dụng ý nghệ thuật của tác phẩm sử thi mà người kể khan đã dùng đắc địa. Thứ nhất là biện pháp đối lập hai chiều (giữa cảnh Mtao Mxây múa gươm trước với cái cách múa khiên đầy tốc độ của Đăm Săn “Một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô” là những đường gươm chậm chạp, nặng nề của Mtao Mxây: “bước cao bước thấp chạy hết bãi tây sang bãi đông”. Thứ hai là vai trò của người dẫn truyện. Trong đợt múa khiên tiếp theo, đối xứng nghệ thuật đã không còn. Thay &o đó là lời thuyết minh của người chứng kiến. Trong lần múa khiên này, võ nghệ của Đăm Săn không còn là tốc độ mà chuyển sang cường độ. Nếu tốc độ múa khiên của chàng cứ thấy “vun vút” (“vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây”) thì cường độ múa khiên của chàng lại là một trận bão lớn. Chỉ còn lại một hào hứng, một tung hô đầy kinh ngạc: “Chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thấp, gió như lốc. Chòi lẫm đổ lãn lóc. cây cối chết rụi. Khi chàng múa dưới thấp, vang lên tiếng đĩa khiên đồng. Khi chàng múa trên cao, vang lên tiếng đĩa khiên kênh. Khi chàng múa chạy nước kiệu, quả núi ba lần rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung…”. Thủ pháp cường điệu khoa trương thật thích hợp trong văn cảnh này. Nó làm đậm lên một sức mạnh, một năng lực phi phàm chỉ những người xuất chúng như Đăm Săn mới có. Như thế là kịch tính đã phát triển tới tốc độ, tính hàm súc, lắng đọng cũng đạt đến độ cao.

Nhưng sự cường điệu khoa trương không bao giờ là vô hạn. Sức mạnh của Đăm Săn quả là có giới hạn. Nó biết dừng lại ở sự có lí ngay cả trong tư duy có yếu tố thần thoại của tác phẩm sử thi. Trong trường hợp ấy cần có thần linh trợ giúp. Ông trời, ông bụt hiện lên đúng lúc từ những giấc mơ. Trời, bụt giúp người hoạn nạn. Trời, bụt cũng giúp cho những khát vọng lớn của con người. Nhân vật ông trời ở đây đứng về phía Đăm Săn, phát hiện cho chàng cái “gót chân A-sin” của địch thủ. Chỉ tới lúc đó, Mtao Mxây mới không còn một thành lũy nào ẩn nấp. Khi cái áo giáp của Mtao Mxây rơi xuống, hắn mới hiện nguyên hình là một kẻ yếu đuối biết bao! Hình ảnh cái chuồng lợn, chuồng trâu dơ đã xuất hiện ở đầu đoạn văn, nay được lặp lại với một ý vị mỉa mai trên một tinh thần khác. Ở lần thứ nhất nó tác động đến nhân cách của Mtao Mxây thì lần thứ hai nó lại ảnh hưởng đến sức mạnh của một kẻ không còn gì đáng sợ nữa.

Nếu cuộc chiến giữa Đăm Săn với Mtao Mxây khắc họa một phương diện của Đăm Săn, phương diện con người thành viên thì cảnh trở về và lễ ăn mừng chiến thắng lại mở ra một góc khác của con người anh hùng đó: con người cộng đồng, con người xã hội.

Vốn là một tù trưởng giàu mạnh, Đăm Săn có bổn phận với bộ tộc đã đành. Chính vì danh dự của Đăm Săn bị xúc phạm (Mtao Mxây cướp vợ của Đăm Săn) cũng là danh dự của bộ tộc bị xúc phạm mà chàng đã dấy binh. Chiến thắng kẻ thù rồi, danh dự được bảo vệ rồi, trách nhiệm của Đăm Săn tăng lên 2 lần. Có trách nhiệm với tôi tớ, dân làng của mình, chàng có nghĩa vụ che chở cho tôi tớ, dân làng của Mtao Mxây nữa. Sự mở rộng địa bàn ở đây không có nghĩa thôn tính một cách áp đặt, giản đơn. Nó dựa trên nguyên tắc tự nguyện và người thủ lĩnh mới không hề có định kiến mà ngược lại hết sức bình đẳng, chơn huệ. Không một hiệu lệnh nào thúc ép, không một lời nói nào cao giọng răn đe. Đăm Săn đã gõ cửa từng nhà. Biện pháp nghệ thuật ở đây là hình thức tiếng vang. Một câu nói của Đăm Săn truyền đi, một lời đáp vọng lại để rồi một vướng mắc từ đó lại lan xa từ nhà này qua nhà khác. thắc mắc thứ nhất (của Đăm Săn): “ơ nghìn chim sẻ, ơ vạn chim ngói! ơ tất cả tôi tớ bằng này! Các ngươi có đi với ta không?”. Câu trả lời thứ nhất (của dân làng): “Không đi sao được! Tù trưởng chúng tôi đã chết, lúa chúng tôi đã mục, chúng tôi còn ở với ai?”… Câu hỏi thứ hai (của Đăm Săn): “ơ tất cả dân làng này, các ngươi có đi với ta không? Tù trưởng các ngươi đã chết, lúa các ngươi đã mục. Ai đi chăn ngựa hãy đi bắt ngựa! Ai giữ voi hãy đi bắt voi! Ai giữ trâu hãy đi lùa trâu về!”. Cứ như thế 1 cuộc chạy tiếp diễn ra tạo nên sự kết tinh, hòa đồng gắn bó hai bộ tộc của Đăm Săn và Mtao Mxây làm một.

Xem Thêm  Hội chứng kẻ mạo danh có phải lý do khiến bạn luôn tự ti?

Lễ mừng chiến thắng do đó không chỉ đóng khung trong nghĩa hẹp là trừng trị một kẻ ác (Mtao Mxây) đã thành công. Nó mang một ý nghĩa kép: vừa chiến thắng kẻ thù vừa nhân lên gấp đôi sức mạnh của bộ tộc. vì thế, âm hưởng của bản anh hùng ca mới ngát trời hào hứng: rộn rã âm thanh của các loại chiêng có tiếng đồng tiếng bạc cùng với vòng nhạc rung lên làm cho tất cả mọi giống loài phải im tiếng để nhường chỗ cho một sự kiện trang nghiêm chưa từng có bao giờ. Và rồi sau cái phút nín lặng âm thanh ấy, một bản hòa ca còn hùng tráng hơn bởi có sự tham gia của “Lươn trong hang, giun trong bùn, rắn hổ, rắn mang đều chui lên nằm trên cao sưởi nắng”. Ếch nhái cũng hoan hỷ, vui mừng, cùng kỳ nhông ngoài bãi “kêu lên inh ỏi suốt ngày đêm”. Không gian cứ mở rộng ra đến cùng trời cuối đất. Không gian của niềm vui và không gian của danh tiếng Đăm Săn: “Nhà Đăm Săn đông nghịt khách… Các khách tù trưởng đều từ phương xa đến”. Lại nữa: “Danh vang đến thần, tiếng lừng khắp núi, đông tây đâu đâu cũng nghe danh tiếng Đăm Săn”.

Trong bối cảnh nhộn nhịp tưng bừng ấy, hình tượng Đăm Săn hiện lên như một vị thần: oai phong về ngoại hình và đầy sức sống tiềm tàng nội lực. Lúc Đăm Săn nằm trên võng nghỉ ngơi “tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng ở dưới đất là một cái nong hoa”. Còn khi xuất hiện trước đám đông thì rực rỡ với “Ngực quấn chéo một tấm mên chiến, mình khoác một tấm áo chiến, tai đeo nụ, sát bên mình nghênh ngang đủ giáo gươm, đôi mắt long lanh như mắt chim ghếch ăn hoa tre”. Đăm Săn, trong con mắt của tôi tớ, dân làng, khách khứa là một sức mạnh vô địch, “một trang tù trưởng mới giàu lên, đang tràn đầy sức trai, tiếng tăm lừng lẫy”.

Về nghệ thuật kể chuyện trong đoạn văn có những đặc điểm nổi bật như kể chuyện kết hợp với miêu tả tạo nên hứng thú của cảm giác liền mạch nhưng lại có điểm dừng, vừa bao quát vừa đi sâu &o từng chi tiết. Ở đây còn một sự kết hợp thứ hai giữa câu truyện được kể và người kể nhằm cá thể hóa vai trò chủ quan vừa tạo không khí đang diễn ra vừa gây được sự đồng cảm của những người nghe trong hình thức diễn xướng. Riêng ngôn ngữ sử thi thì đoạn văn là một ví dụ điển hình. Ngôn ngữ ấy vừa giàu chất hội họa (thông qua hình ảnh) vừa giàu chất âm nhạc (thông qua nhịp điệu). Hình ảnh thì có khi là tả thực, có khi là phóng đại, cường điệu, khoa trương. Riêng về âm nhạc thì tuy đoạn văn được kể dưới hình thức văn xuôi nhưng rất gần với thơ ở nhịp điệu, tiết tấu cân xứng, hài hòa, du dương trầm bổng. Để chứng minh những điều nhận định trên đây không khó. Có điều chắc chắn là với cách kể ấy, với ngôn ngữ ấy, ta được lắng nghe một thứ phối hợp của nhiều thể loại, một thứ hòa thanh của nhiều nhạc cụ, làm thức dậy nhiều giác quan. Sức hấp dẫn của nó là không thể nào cưỡng nổi. Đó là dấu hiệu của một tác phẩm sử thi đạt tới đỉnh cao trong sự sáng tạo tuyệt vời.

Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây – Mẫu 7

Sử thi là những tác phẩm tự sự dân gian có quy mô lớn, thường được sáng tác và lưu truyền trong cộng đồng dân tộc ít người. Các tác phẩm sử thi thường tập trung xây dựng hình tượng nghệ thuật hoành tráng, hào hùng, bởi vậy sử thi không chỉ là pho tượng lịch sử mà còn là cuốn bách khoa toàn thư của cả dân tộc. Thật vậy, trong sử thi chúng ta thường bắt gặp hình tượng của những vị anh hùng, những con người hội tụ vẻ đẹp, phẩm chất quý báu của cả một dân tộc. “Chiến thắng Mtao Mxây” là đoạn trích được trích đoạn trong tác phẩm sử thi tiêu biểu của đồng bào dân tộc Tây Nguyên. Đoạn trích tập trung &o hình tượng Đăm Săn – một chiến binh dũng cảm, một tù trưởng vĩ đại được hội tụ tất cả những phẩm chất cao quý, vẻ đẹp đại diện cho cả một cộng đồng dân tộc.

Đăm Săn là một tù trưởng, một người chồng hết mực yêu thương gia đình, một chiến sĩ đầy anh dũng và lòng kiêu hãnh. Thế nhưng cái lòng kiêu hãnh, cái lòng tự tôn của chàng lại bị kẻ hèn nhát, âm mưu Mtao Mxây chà đạp lên bằng cách hèn hạ đó là cướp mất vợ. Sống dưới chế độ mẫu hệ thì việc bị kẻ thù cướp đi vợ có khác gì sự khiêu khích, là nỗi sỉ nhục to lớn đối với bản thân Đăm Săn và cả dân tộc. bởi thế chàng quyết định tìm đến Mtao Mxây, kẻ đã cướp mất người vợ thân yêu của mình để rửa hận, trả thù và đoạt lại hạnh phúc của cuộc đời mình.

Nhắc đến Mtao Mxây, một kẻ hèn nhát đầy mưu mô thủ đoạn. Võ nghệ cũng thuộc loại thường ngày thế nhưng bù lại là đầu óc thủ đoạn hơn người, luôn bày mưu tính kế hãm hại người khác. Nhưng sự hèn hạ ấy đáng hận hơn ở chỗ nhân lúc Đăm Săn vắng nhà kẻ tội đồ này lại hùng hổ đến nhà và bắt Hơ- Nhị, chưa dừng lại ở đó hắn còn cướp phá buôn làng của Đăm Săn. Và cuối cùng sự hèn hạ ấy cũng phải trả giá, hắn đã bị ép phải tham gia trận chiến ác liệt giữa một bên là chính nghĩa, là cán cân công lý và một bên là cái ác, cái xấu xa hèn hạ đáng khinh bỉ.

mở đầu trận chiến là hình ảnh dũng cảm đầy khí thế của Đăm Săn. Chàng cứ thế bước &o lãnh địa của kẻ thù mà dõng dạc, đường hoàng nghênh chiến: “Ơ diêng! Ta thách nhà ngươi xuống đây đọ đao với ta đấy”. Khí thế oai phong, kiên quyết của Đăm Săn khiến kẻ thù run sợ, hình thức Mtao Mxây là một kẻ hùng hổ, cũng có &i phần dáng vẻ của kẻ thống lĩnh thế nhưng phía bên trong thì lại hoàn toàn trái ngược, chứng kiến khí thế, sự kiên quyết trong đôi mắt của vị tù trưởng anh hùng kia trong lòng hắn lại đâm ra lo sợ, hắn do dự hồi lâu nhưng rồi kẻ hèn hạ kiêu căng ấy cuối cùng cũng phải dè chừng bước xuống ưng ý lời thách đấu của vị dũng sĩ chiến đấu vì chính nghĩa.

Ngoại hình của tên Mtao Mxây được tác giả khắc họa rõ nét bằng nghệ thuật so sánh phóng đại: “Hắn đóng một cái khố sọc…dày mút”, ” Khiên hắn tròn như đầu cú, gươm hắn óng ánh như cái cầu vồng. Trông hắn dữ tợn như một vị thần.”. Đó là hình ảnh đầy tráng lệ của kẻ ác, thế nhưng nhiêu đó không đủ để làm lu mờ đi cái vẻ đê tiện hèn hạ. Chưa đánh nhau với Đăm Săn mà hắn đã lơm lớp lo sợ, hắn sợ bị Đăm Săn đâm khi đang đi. Cái lời nói ấy bộc lộ rõ sự hèn hạ của hắn, vị anh hùng sẵn sàng một mình đến lãnh địa của hắn để khiêu chiến thì làm gì thèm giở trò hèn hạ như hắn. Sau cùng thì đó chỉ là suy nghĩ của kẻ hèn hạ đứng trong tối đâm lén sau lưng người khác và tưởng rằng ai cũng có hành động đê tiện giống mình.

Bước &o trận chiến Mtao Mxây giả vờ nhường nhịn cho Đăm Săn múa khiên trước và dùng lời nói để phô trương bề thế, bộc lộ võ nghệ của mình. Thế nhưng khi đến lượt hắn múa thì ” kêu lạch xạch như quả mướp khô”, ” bước cao bước thấp”, hành động đã nói lên tất cả, đã chứng minh được rằng những lời lẽ của kẻ ác kia chỉ là dối trá và sáo rỗng.

Cái suy nghĩ bẩn thỉu của kẻ hèn hạ thì chẳng ai có thể đoán trước được. Thật vậy Mtao Mxây đã dùng đầu óc nhanh nhẹn hèn hạ của mình để chờ đợi thời cơ đâm lén Đăm Săn. Thế nhưng âm mưu không thành và Mtao Mxây ” chỉ vừa trúng một cái chão cột trâu”.

Mạnh mồm, ác nghiệt hăng là thế nhưng sức lực của hắn cũng có hạn, đến khi đuối sức hắn cầu cứu miếng trầu của Hơ- Nhị và cái áo giáp che thân. Kế hoạch của hắn đúng thật là hoàn hảo nhưng sai lầm ở chỗ hắn không nghĩ đến chuyện Hơ- Nhị sẽ quăng miếng trầu kia cho chồng của nàng, vậy là kẻ xảo quyệt ấy lại tự đào hố chôn mình. Đăm Săn nhận được miếng trầu của vợ sức mạnh tăng lên gấp bội, chàng vung lưỡi kiếm đánh tới tấp về phía kẻ thù. Thế nhưng cái áo giáp kia cứng cáp và giày quá khiến cho Mtao Mxây bao phen chết hụt, lưỡi kiếm của Đăm Săn đâm trúng hắn nhưng không tài nào xuyên thủng được lớp giáp kia và mãi cho đến tận khi chàng nhận được sự trợ giúp của ông trời thì mới thay đổi được tình thế, khiến cho kẻ thù bại trận. Sau một hồi định tội cuối cùng Đăm Săn cũng kết liễu kẻ thù, chàng “đâm phập” &o kẻ thù, hành động dứt khoát của người thủ lĩnh đang trừng phạt kẻ đã bôi nhọ danh dự, cướp bóc đầy thủ đoạn dơ bẩn.

Sau trận chiến Đăm Săn trở thành một tù trưởng hùng mạnh nhất, của cải, tôi tớ của kẻ thua trận xin hàng và gia nhập &o bộ tộc. biết ơn các vị thần đã phù trợ cho mình Đăm săn làm lễ khấn tạ thần linh và sau đó tuyên bố mở tiệc tiếp đãi bạn bè, đồng đội của mình.

Qua trận chiến với Mtao Mxây ta thấy được Đăm Săn là một vị anh hùng mang vẻ đẹp và sức mạnh của một vị thần, là một người có lòng tôn kính tổ tiên, giàu lòng bác ái và có trái tim nhân hậu, yêu thương con người. Đăm Săn là bức tượng đài vĩ đại về người anh hùng dân tộc hội tụ đầy đủ phẩm chất, nét đẹp của dân tộc Ê- đê Tây Nguyên. Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” là bài ca rực rỡ về tinh thần và ý chí bất tử của người anh hùng dân tộc sẽ còn sống mãi, đọng lại trong tâm hồn người đọc.

Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây – Mẫu 8

Từ ngàn nơi nay, hình ảnh các già làng ngồi bên bếp lửa ở nhà Rông để kể chuyện cho con cháu nghe đã trở thành biểu tượng của vùng đất Tây Nguyên huyền bí. Với những câu sử thi, truyền thuyết về những anh chàng mạnh mẽ, kiên hùng, gan lì và liều lĩnh của buôn làng Tây Nguyên, những già làng đã tạo nên niềm tự hào, ái tình dân tộc mình tha thiết với các thế hệ đồng bào. Và một trong những sử thi độc đáo của dân tộc Ê-Đê đã được Bộ Giáo dục đưa &o chương trình Ngữ văn 10 để giảng dạy cho là sử thi Đăm Săn với đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây.

Trích đoạn Chiến thắng Mtao Mxây là thuộc sử thi anh hùng Đăm Săn của dân tộc Ê-Đê, Tây Nguyên. câu truyện xoay quanh cuộc đời chàng tù trưởng Đăm Săn. Chàng là một người tù trưởng thông minh, dũng mãnh và cá tính. Chàng là người đã chống lại tục nối dây trong kết hôn, chàng đánh bại hết các tù trưởng thù địch và giúp buôn làng ngày càng phát triển ấm no hạnh phúc. Nhưng rồi cuối cùng chàng đã chết trong rừng Sáp vì dám đi cầu hôn nữ thần Mặt trời. Qua mẩu truyện của chàng, người kể muốn truyền thông điệp về niềm khát vọng chinh phục mọi thử thách của con người. Đồng thời, qua tác phẩm, bạn đọc có cơ hội ngắm nhìn bức tranh toàn cảnh về đời sống và con người của đồng bào dân tộc Tây Nguyên. Cảm nhận được rõ vẻ đẹp của thiên nhiên hùng của núi rừng nơi đây.

Chiến thắng Mtao Mxây xuất hiện ở giữa mẩu truyện. Nguyên nhân dẫn tới cuộc chiến này là do Mtao Mxây đã cướp đi Hơ Nhị, người vợ xinh đẹp của Đăm Săn lúc chàng đi vắng.

Trong nền văn hóa của người dân tộc Ê – Đê, họ tôn thờ chế độ mẫu hệ nên việc tù trưởng bị cướp vợ không còn là nỗi mất mát, đau thương của cá nhân mà trở thành nỗi sỉ nhục to lớn đối với cả cộng đồng. Do đó, cuộc chiến của chàng Đăm Săn với Mtao Mxây không còn là cuộc chiến của một cá nhân, của gia đình để giành lại vợ mà là cuộc đấu để bảo vệ danh dự cho toàn thể đồng bào.

Phân tích Chiến thắng Mtao Mxây, độc giả như đang theo dõi một bộ phim truyện viễn tưởng của anh hùng thời La Mã vậy. Ít ai ngờ rằng, ở ngay trên dải đất hình chữ S này cũng có những câu truyện huyền thoại về các anh hùng thú vị đến thế. Nếu được dựng thành phim, chắc có lẽ cũng làm điều đúng các rạp chiếu phim hay các hệ thống truyền hình như các phim nước ngoài chứ chẳng chơi.

Lại nói tới tù trưởng Đăm Săn. Khi biết tin vợ bị cướp, chàng đã liền đến khiêu chiến lão Mtao Mxây. Chàng đã dùng những lời lẽ vô cùng mạnh mẽ với thái độ cực kỳ tự tin và quyết liệt. Chàng bảo “Ta thách nhà ngươi”, ta sẽ bổ đôi sàn hiên”, “chẻ ra kéo lửa cầu thang”, “hun nhà”, Không những thế, chàng còn ví con Mtao Mxây như loài động vật không biết cư xử, suy nghĩ như lợn nái, trâu rừng…

Là một tên ăn trộm làm việc đáng xấu hổ nên thái độ của Mtao Mxây cũng thật hèn nhát. Hắn ta “không xuống vì bận ôm vợ hai”. ban sơ, hắn muốn chọc tức Đăm Săn. Nhưng rồi cảm nhận được dung khí hừng hực của chàng tù trưởng gan dạ, hắn lại đâm ra sợ hãi, không dám đi ra ngoài vì sợ bị đâm, không dám múa khiên trước vì sợ bị nắm thóp.

Nhưng cuối cùng hắn không thể không tiếp chiến với Đăm Săn. cả 2 thách đấu. Ở hiệp thứ nhất, Mtao Mxây hiện nguyên hình là một tên tù trưởng khoác lác huênh hoang và ngạo mạn. Hắn ra chiến trận mà với dáng vẻ khoe mẽ múa khiên “kêu lạch xạch như quả mướp”. Đã thế, hắn còn được người kể chuyện miêu tả là “chạy bước thấp bước cao, chỉ chém trúng cái cọc trâu nhưng khoe được học thần Rồng, là tướng quen đánh trạm trận, quen xéo nát thiên hạ”. Hắn chỉ rung cây dọa khỉ, ra vẻ ta đây nhưng đích thị trong lòng đang run rẩy vì sợ Đăm Săn.

Dường như đó, hình ảnh người anh hùng Đăm Săn hiện lên thật oai dung, trầm tĩnh. Không nói môi múa mép mà châm biếm đả kích Mtao Mxây. Chàng chỉ đứng im quan sát đối phương rồi ra tay bất ngờ. “Một lần xốc tới vượt một đồi tranh, vượt một đồi lồ ô, chàng chạy vút qua phía Đông, vút qua phía Tây”. Chàng nói ít làm nhiều mà hiệu quả, biểu đạt là một tù trưởng tự tin, bình tĩnh với tài năng và sức mạnh phi phàm.

Câu chuyện tiếp tục với hiệp đấu thứ 2. Đến đây, bạn đọc thật đúng là như đang xem một cuộc chiến giữa các hiệp sĩ ở thành Rấp ủ ấp vậy. Vô cùng gay cấn, vô cùng hấp dẫn. Kết thúc hiệp thứ nhất, ưu thế đã có phần nghiêng về Đăm Săn sang hết hiệp thứ hai, miếng trầu của vợ như tiếp thêm sức mạnh cho Đăm Săn, khiến chàng &o trận thật hùng hổ. Chàng múa khiến trên cao vùn vụt như bão, chàng múa khiên dưới thấp lại dữ dội như gió lốc xoáy. Chàng khiến cho “núi ba lần rạn nứt, ba dồi tranh bật rễ”. Thật là một sức mạnh hô mưa gọi gió, sức mạnh của chàng cũng chính là sức mạnh của con người trước thiên nhiên kỳ diệu. Sở dĩ người kể nhắc tới chi tiết miếng trầu là bộc lộ tinh thần đoàn kết, sức mạnh cồng động của người Ê-Đê. Đăm Săn ra trận nhưng phía sau và bên cạnh luôn có sự hỗ trợ góp sức của toàn thể đồng bào.

Tới hiệp đấu thứ 3, nhờ có thêm sự giúp đỡ, soi sáng của ông trời, chàng Đăm Săn đã nhận ra điểm yếu của kẻ thù, để rồi tấn công &o điểm yếu đó một đòn chí mạng để mang về chiến thắng vang dội cho cộng đồng. Sở dĩ, người kể đưa chi tiết ông trời giúp tù trưởng bởi xa xưa, người ta luôn cho rằng giữa thần linh và con người luôn có mối liên hệ mật thiết. Sở dĩ ông trời giúp vì biết rằng việc làm của Đăm Săn là đúng, là chính nghĩa. Để có được chiến thắng lẫy lừng đó, Đăm Săn chủ yếu dựa &o sức mạnh của chính mình và của cộng đồng thêm chút may mắn của đến từ sự giúp đỡ của thần linh.

Chiến thắng trong oanh liệt, không những kẻ thù phải cúi đầu, Đăm Săn lấy lại được vợ mà những người nô lệ của Mtao Mxây cũng tình nguyện đi theo Đăm Săn. Đặc biệt, toàn thể dân làng đều một lòng tôn sùng Đăm Săn. Họ không chỉ yêu mến, ngưỡng mộ mà còn bái phục và kính nể. Nhờ thế mà cộng đồng thị tộc, bộ tộc của Đăm Săn được mở rộng, gia tăng dân số. Qua đây, người kể chuyện muốn cho bạn đọc thấy rõ mối quan hệ thống nhất giữa các cá thể với cộng đồng. Ở đây, văn hóa của họ đề cao tầm quan trọng của người anh hùng khi có thể đem lại sự phồn vinh, lớn mạnh của cả cộng động.

Buổi ăn mừng nổi bật với âm thanh tiếng cồng chiêng nhộn nhịp. Đây là nét đẹp văn hóa lâu đời của người Ê-Đê nói riêng và cùng Tây Nguyên nói riêng mà không phải nơi nào cũng có được. Âm thanh ấy không chỉ là bản sắc dân tộc mà còn thể hiện sự giàu có, sự no đủ, thể hiện sức mạnh và vẻ đẹp tinh thần, thể chất của đồng bào Tây Nguyên.

Cảnh ăn mừng không thể thiếu hình ảnh các tù trưởng phương xa đến chung vui. Khách đến “đông nghịt”, “tôi tớ chợt ních cả nhà”. Có thể thấy, niềm vui chiến thắng ấy không dành riêng cho cá nhân gia đình, thị lạc của Đăm Săn mà thể hiện niềm vui chung, sự thống nhất, đồng tâm của cả cộng đồng. Đặc biệt, độc giả sẽ chú ý đến hình ảnh người anh hùng Đăm Săn, vô cùng khoan thai vô cùng gần gũi với mọi người. Chàng “Nằm trên võng, tóc thả trên, uống không biết say, ăn không biết no, chuyện trò không biết chán, đôi mắt long lanh, bắp chân to bằng xà ngang…” . Có thể thấy, toàn thân chàng toát lên vẻ đẹp hoang dã, oai phong lẫm liệt nhưng mộc mạc, giản dị của núi rừng Tây Nguyên. Chàng cũng chính là niềm tự hào, lòng tự tôn dân tộc của toàn thể cộng đồng Ê-Đê.

Qua đây chúng ta cảm nhận được thứ ngôn ngữ vô cùng trang trọng, thấm đượm chất sử thi huyền thoại. Với lối vừa kể vừa tả, của người dẫn truyện lẫn đối thoại của nhân vật khiến tác phẩm vừa thực vừa hư vô cùng hấp dẫn, cuốn hút. Không những thế, ngôn ngữ cũng rất giàu hình ảnh âm thanh gợi ra không gian đa chiều cho độc giả, giúp họ có cảm giác như đang đứng giữa núi rừng Tây Nguyên và theo dõi một cách sinh động cuộc chiến của chàng Đăm Săn. Bên cạnh đó, với các biện pháp cường điệu, phóng đại đối lập và so sánh, tác phẩm đã mang đến nhiều xúc cảm cho người đọc.

Có thể nói, sử thi Đăm Săn và đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây là tiêu biểu và điển hình cho vẻ đẹp huyền thoại, huyền bí của con người và văn hóa vùng đất Tây Nguyên. Toàn bộ câu chuyện cũng như đoạn trích giúp độc giả như có cơ hội khám phá và thấu hiểu đời sống người đồng bào dân tộc Ê-Đê.

 

Nguồn: https://kengencyclopedia.org
Danh mục: Hỏi Đáp

Recommended For You

About the Author: badmin

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *